niedziela, 7 maja 2017

Widoczność ISS: maj - czerwiec 2017 - przeloty w białe noce (1/2)

Noce astronomiczne mają się ku końcowi, ale to nie znaczy, że żegnamy się z interesującymi wydarzeniami na niebie. Czas na jedną z największych atrakcji każdego sezonu najkrótszych i najjaśniejszych nocy w roku. Po blisko dziesięciu miesiącach przed nami pierwszy z dwóch takich okresów widoczności Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, który charakteryzować się będzie unikatowymi właściwościami na tle wszystkich pozostałych przelotów w miesiącach z nocami astronomicznymi. Nie bez przesady można rzec, że wkraczamy w jeden z dwóch najciekawszych okresów dostrzegalnych przelotów ISS w całym 2017 roku.

Ponad 60 dostrzegalnych przelotów ISS, niekiedy po 4 razy na dobę widocznych przez ponad miesiąc! Na początku czerwca szansa na bonus: potencjalne przeloty zaopatrzeniowego statku Dragon w misji CRS-11 na ISS.Tymi unikatowymi cechami pierwszego okresu widoczności podczas białych nocy jak zwykle będą: po pierwsze osiąganie przez ISS największych jasności w roku, zwłaszcza podczas przelotów w okolicach zenitu i najmniejszej odległości względem obserwatora; po drugie rozciągłość okresu dostrzegalnych przelotów na ponad miesiąc zamiast tradycyjnych dwóch tygodni z namiastką; po trzecie różnorodność momentów widoczności rozciągającej się na właściwie wszystkie nocne godziny począwszy od widoczności porannej, przez całonocną na typowo wieczornych przelotach skończywszy; i po czwarte, lecz przede wszystkim - znacznie większej ilości przelotów dostrzegalnych podczas każdej doby - często aż czterokrotnie, zwłaszcza w połowie tego okresu. Wszystko za sprawą nieustannie blisko przebywającego pod horyzontem Słońca nawet w momencie dołowania w połowie nocy, za sprawą bliskości której promienie naszej Dziennej Gwiazdy są w stanie oświetlać ISS podczas zdecydowanie większej ilości jej przelotów nad Polską, niż w pozostałych okresach roku przynoszących nam albo typową widoczność poranną albo wieczorną, kiedy to od pewnego czasu po zachodzie Słońca lub do pewnego momentu przed jego wschodem jego tarcza przebywa już (jeszcze) zbyt głęboko, aby oświetlać Stację wlatującą nad nasze okolice.

Już niebawem w północnych województwach złotawa łuna po zachodzie Słońca w ogóle nie będzie niknąć znad horyzontu nawet w najciemniejszej porze nocy. Niebo w ujęciu całościowym jest wówczas zdecydowanie jaśniejsze, niewpadające w czerń a co najwyżej głęboki granat i to tylko w okolicach zenitu, co z jednej strony ogranicza możliwości obserwacji obiektów głębokiego nieba, ale z drugiej strony znakomicie rzutuje na widoczność ISS i większości satelitów, które w takich okresach białych nocy znacznie częściej pozostają w zasięgu schowanego płytko pod horyzontem Słońca z perspektywy naszego kraju. Białe noce to także okres, w którym nader często i widowiskowo ukazują się krótkotrwałe bardzo jasne flary emitowane przez satelity systemu Iridium - w tym roku szczególnie zachęcam do ich wypatrywania jako, że będzie to jeden z ostatnich letnich sezonów przed wycofaniem Iridium-ów ze służby i ich ostatecznym pożegnaniem związanym z nadchodzącą erą Iridium NEXT.

Jak zawsze widoczność Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w okresie białych nocy rozpocznie się od dwutygodniowej widoczności przelotów porannych, które w połowie okresu staną się dostrzegalne również w okolicach północy i godzinach wieczornych gdy będziemy mieć do czynienia z widocznością "mieszaną", a w ostatnich kilkunastu dniach staną się dostrzegalne tylko w godzinach wieczornych w pierwszej połowie nocy. Podczas rozpoczynającego się okresu dostrzegalnych przelotów ISS ukaże się polskim obserwatorom aż ponad 60 razy, w większości przypadków dochodząc blaskiem do -3,5, nawet -3,8 mag. i w widoczności przekraczającej 6 minut przy najefektowniejszych przelotach.

Jak zwykle przypomnę, zwłaszcza dla osób stawiających pierwsze kroki w tym temacie - podczas pierwszych w tym okresie przelotów występujących o godzinach porannych ISS przeważnie zaczyna się ukazywać dopiero na niebie wschodnim lub południowym (przemieszczając się niezmiennie na wschód) i z każdą chwilą przelotu zmniejszając elewację i pozostając w zasięgu nawet po sam wschodni bądź południowo-wschodni horyzont - jako, że w tych przelotach widzieć ją będziemy podczas wchodzenia w strefę dnia orbitalnego nie będzie ona gasnąć nad wschodem tak jak podczas przelotów wieczornych. Z kolei podczas przelotów dostrzegalnych podczas widoczności "mieszanej" w połowie nocy jak i przelotów wieczornych wypatrywanie ISS rozpoczynamy tradycyjnie od nieba zachodniego lub południowo-zachodniego, na którym ISS zacznie się ukazywać nabierając z każdą chwilą jasności i wysokości nad horyzontem. Podczas przelotów wieczornych ISS wlatując nad Polskę znajduje się już w strefie dnia orbitalnego przebywając w zasięgu promieni słonecznych, zatem przy bezchmurnej pogodzie i dobrej przejrzystości powietrza może się ona uwidaczniać przy niższych od 10 stopni elewacjach nad zachodnim horyzontem (zatem nieco szybciej od podanych niżej czasów), ale z uwagi na niską wówczas jeszcze jasność, na ogół słabszą przejrzystość atmosfery i znikomą prędkość kątową względem obserwatora jej ujrzenie bywa w takich chwilach zdecydowanie trudniejsze.

Rozpoczynający się okres widocznych przelotów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ma szansę zostać wzbogacony o bonus: na początku czerwca planowany jest start rakiety Falcon 9R ze statkiem Dragon w misji zaopatrzeniowej CRS-11, której celem będzie oczywiście ISS. O ile do startu dojdzie przez trzy kolejne doby będziemy mieli okazję śledzić zbliżającego się Dragona ku Stacji. Jest to jednak bonus uzależniony od prawidłowo i terminowo przeprowadzonego startu, dlatego póki co warto jedynie mieć świadomość o ewentualności takich "podwójnych przelotów", natomiast o szczegółowych wskazówkach obserwacji wspomnę w aktualizacjach tego tekstu dopiero, gdy Dragon rzeczywiście zdoła wystartować.

Posiadacze telefonów z Androidem mogą się wspomóc recenzowanymi dawniej na blogu aplikacjami ISS Detector tudzież bardziej rozbudowanym Heavens Above. Poniżej orientacyjny harmonogram dostrzegalnych przelotów z Pomorza; wszystkie godziny podane są według strefy CEST (czas środkowoeuropejski letni) obowiązujący aktualnie w Polsce.


Przeloty ISS widoczne z Polski: maj - czerwiec 2017

Zamiast przewijać stronę możesz też przejść od razu do wybranego tygodnia:
- Tydzień 1 (09 - 15.05.2017);
- Tydzień 2 (16 - 22.05.2017);
- Tydzień 3 (23 - 29.05.2017);
- Tydzień 4 (30 - 05.06.2017);
- Tydzień 5 (06 - 10.06.2017).


Tydzień 1 (09 – 15.05.2017)

9 maj -1,2 mag.
Początek - 03:48:41 10° SSE
Górowanie / kulminacja - 03:49:32 11° SE
Koniec / wejście w cień - 03:50:24 10° SE

11 maj -1,9 mag.
Początek - 03:39:01 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 03:41:22 18° SSE
Koniec / wejście w cień - 03:43:43 10° ESE

12 maj -1,5  mag.
Początek - 02:48:35 12° SSE
Górowanie / kulminacja - 02:49:27 13° SE
Koniec / wejście w cień - 02:50:57 10° ESE

13 maj -2,6  mag.
Początek - 03:30:49 13° SSW
Górowanie / kulminacja - 03:33:14 28° SSE
Koniec / wejście w cień - 03:36:07 10° E

14 maj -2,2  mag.
Początek - 02:40:22 19° S
Górowanie / kulminacja - 02:41:14 21° SSE
Koniec / wejście w cień - 02:43:45 10° E

15 maj -1,6 mag.
Początek - 01:49:53 14° SE
Górowanie / kulminacja - 01:49:53 14° SE
Koniec / wejście w cień - 01:51:10 10° ESE

15 maj -3,2 mag.
Początek - 03:22:31 13° SW
Górowanie / kulminacja - 03:25:09 40° SSE
Koniec / wejście w cień - 03:28:16 10° E


Tydzień 2 (16 – 22.05.2017)

16 maj -2,9 mag.
Początek - 02:31:57 25° SSW
Górowanie / kulminacja - 02:33:03 31° SSE
Koniec / wejście w cień - 02:36:00 10° E

17 maj -2,4 mag.
Początek - 01:41:21 23° SE
Górowanie / kulminacja - 01:41:21 23° SE
Koniec / wejście w cień - 01:43:40 10° E

17 maj -3,6 mag.
Początek - 03:13:59 11° WSW
Górowanie / kulminacja - 03:17:03 51° S
Koniec / wejście w cień - 03:20:15 10° E

18 maj -1,4 mag.
Początek - 00:50:42 12° ESE
Górowanie / kulminacja - 00:50:42 12° ESE
Koniec / wejście w cień - 00:51:07 10° ESE

18 maj -3,4 mag.
Początek - 02:23:19 24° SW
Górowanie / kulminacja - 02:24:52 43° SSE
Koniec / wejście w cień - 02:28:01 10° E

19 maj -3,2 mag.
Początek - 01:32:36 34° SSE
Górowanie / kulminacja - 01:32:43 34° SSE
Koniec / wejście w cień - 01:35:45 10° E

19 maj -3,7 mag.
Początek - 03:05:41 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 03:08:56 56° S
Koniec / wejście w cień - 03:12:09 10° E

20 maj -2,2 mag.
Początek - 00:41:48 21° ESE
Górowanie / kulminacja - 00:41:48 21° ESE
Koniec / wejście w cień - 00:43:24 10° E

20 maj -3,7 mag.
Początek - 02:14:25 17° WSW
Górowanie / kulminacja - 02:16:42 53° S
Koniec / wejście w cień - 02:19:56 10° E

20 maj -1,2 mag.
Początek - 23:50:54 10° ESE
Górowanie / kulminacja - 23:50:54 10° ESE
Koniec / wejście w cień - 23:50:55   10° ESE

21 maj -3,6 mag.
Początek - 01:23:29 33° SW
Górowanie / kulminacja - 01:24:30 46° SSE
Koniec / wejście w cień - 01:27:40 10° E

21 maj -3,7 mag.
Początek - 02:57:32 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:00:45 52° S
Koniec / wejście w cień - 03:03:57 10° ESE

22 maj -3,3 mag.
Początek - 00:32:21 38° SSE
Górowanie / kulminacja - 00:32:21 38° SSE
Koniec / wejście w cień - 00:35:22 10° E

22 maj -3,8 mag.
Początek - 02:05:16 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:08:31 56° S
Koniec / wejście w cień - 02:11:45 10° ESE

22 maj -3,1 mag.
Początek - 03:41:43 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:44:42 33° SSW
Koniec / wejście w cień - 03:47:41 10° SE

22 maj -2,8 mag.
Początek - 23:40:38 27° SE
Górowanie / kulminacja - 23:40:38 27° SE
Koniec / wejście w cień - 23:43:01 10° E


Tydzień 3 (23 – 29.05.2017)

23 maj -3,8 mag.
Początek - 01:13:07 11° WSW
Górowanie / kulminacja - 01:16:15 55° S
Koniec / wejście w cień - 01:19:29 10° E

23 maj -3,5 mag.
Początek - 02:49:22 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:52:30 42° SSW
Koniec / wejście w cień - 02:55:38 10° ESE

23 maj -2,6 mag.
Początek - 22:45:23 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 22:47:57 21° SSE
Koniec / wejście w cień - 22:50:32 10° E

24 maj -3,7 mag.
Początek - 00:20:47 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 00:24:00 49° S
Koniec / wejście w cień - 00:27:12 10° E

24 maj -3,7 mag.
Początek - 01:57:03 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:00:15 50° S
Koniec / wejście w cień - 02:03:28 10° ESE

24 maj -2,6 mag.
Początek - 03:33:42 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:36:18 22° SSW
Koniec / wejście w cień - 03:38:55 10° SSE

24 maj -2,1 mag.
Początek - 21:53:53 10° S
Górowanie / kulminacja - 21:55:51 15° SE
Koniec / wejście w cień - 21:57:49 10° ESE

24 maj -3,5 mag.
Początek - 23:28:37 10° SW
Górowanie / kulminacja - 23:31:45 41° SSE
Koniec / wejście w cień - 23:34:52 10° E

25 maj -3,8 mag.
Początek - 01:04:44 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:07:59 55° S
Koniec / wejście w cień - 01:11:13 10° ESE

25 maj -3 mag.
Początek - 02:41:12 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:44:08 30° SSW
Koniec / wejście w cień - 02:47:03 10° SE

25 maj -3,1 mag.
Początek - 22:36:32 10° SW
Górowanie / kulminacja - 22:39:31 32° SSE
Koniec / wejście w cień - 22:42:29 10° E

26 maj -3,8 mag.
Początek - 00:12:27 10° WS
Górowanie / kulminacja - 00:15:41 56° S
Koniec / wejście w cień - 00:18:55 10° E

26 maj -3,4 mag.
Początek - 01:48:49 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:51:55 39° SSW
Koniec / wejście w cień - 01:55:00 10° SE

26 maj -2 mag.
Początek - 03:26:02 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 03:27:46 14° SW
Koniec / wejście w cień - 03:29:29 10° S

26 maj -2,6 mag.
Początek - 21:44:36 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 21:47:18 24° SSE
Koniec / wejście w cień - 21:50:02 10° E

26 maj -3,7 mag.
Początek - 23:20:10 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 23:23:23 52° S
Koniec / wejście w cień - 23:26:36 10° E

27 maj -3,6 mag.
Początek - 00:56:27 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:59:39 47° SSW
Koniec / wejście w cień - 01:02:49 10° ESE

27 maj -2,5 mag.
Początek - 02:33:11 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:35:39 20° SSW
Koniec / wejście w cień - 02:38:06 10° SSE

27 maj -3,5 mag.
Początek - 22:27:55 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 22:31:06 44° SSE
Koniec / wejście w cień - 22:34:15 10° E

28 maj -3,8 mag.
Początek - 00:04:06 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:07:20 54° S
Koniec / wejście w cień - 00:10:34 10° ESE

28 maj -2,9 mag.
Początek - 01:40:37 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:43:28 27° SSW
Koniec / wejście w cień - 01:43:45 26° SSW

28 maj -3,8 mag.
Początek - 23:11:46 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 23:15:00 56° S
Koniec / wejście w cień - 23:18:15 10° E

29 maj -3,3 mag.
Początek - 00:48:09 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:51:13 36° SSW
Koniec / wejście w cień - 00:52:02 30° SSE

29 maj -3,7 mag.
Początek - 22:19:26 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 22:22:39 54° S
Koniec / wejście w cień - 22:25:54 10° E

29 maj -3,5 mag.
Początek - 23:55:45 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:58:54 45° SSW
Koniec / wejście w cień - 00:00:50 20° SE


Tydzień 4 (30.05 – 05.06.2017)

30 maj -1,7 mag.
Początek - 01:32:35 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 01:33:25 14° WSW
Koniec / wejście w cień - 01:33:25 14° WSW

30 maj -3,7 mag.
Początek - 23:03:21 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:06:34 52° S
Koniec / wejście w cień - 23:09:47 10° ESE

31 maj -2,6 mag.
Początek - 00:39:55 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:42:24 24° SW
Koniec / wejście w cień - 00:42:24 24° SW

31 maj -3,7 mag.
Początek - 22:10:58 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:14:12 56° S
Koniec / wejście w cień - 22:17:27 10° ESE

31 maj -3 mag.
Początek - 23:47:23 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:50:23 33° SSW
Koniec / wejście w cień - 23:51:29 25° SSE

1 cze -3,3 mag.
Początek - 22:54:55 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:58:04 42° SSW
Koniec / wejście w cień - 23:00:37 14° SE

2 cze -1,8 mag.
Początek - 00:31:55 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 00:33:14 15° SW
Koniec / wejście w cień - 00:33:14 15° SW

2 cze -3,5 mag.
Początek - 22:02:29 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:05:42 50° S
Koniec / wejście w cień - 22:08:54 10° ESE

2 cze -2,4 mag.
Początek - 23:39:08 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:41:44 22° SSW
Koniec / wejście w cień - 23:42:25 20° S

3 cze -2,8 mag.
Początek - 22:46:31 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:49:27 30° SSW
Koniec / wejście w cień - 22:51:36 15° SSE

4 cze -1,7 mag.
Początek - 23:31:13 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 23:32:57 14° SW
Koniec / wejście w cień - 23:33:27 13° SSW

5 cze -2,1 mag.
Początek - 22:38:14 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:40:42 20° SSW
Koniec / wejście w cień - 22:42:43 12° SSE


Tydzień 5 (06 – 10.06.2017)

6 cze -3,3 mag.
Początek - 21:46:10 10° WNW
Górowanie / kulminacja - 21:49:21 44° SSW
Koniec / wejście w cień - 21:52:00 13° SE

7 cze -1,4 mag.
Początek - 22:30:29 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 22:31:48 12° SW
Koniec / wejście w cień - 22:33:07 10° SSW

8 cze -1,5 mag.
Początek - 21:37:15 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 21:39:32 18° SSW
Koniec / wejście w cień - 21:41:49 10° S

10 cze -1,4 mag.
Początek - 21:29:53 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 21:31:39 14° SW
Koniec / wejście w cień - 21:33:25 10° S


Podane koordynaty będą się zawsze nieznacznie różnić w zależności od dokładnej lokalizacji obserwatora i nie dotyczą jednakowo wszystkich regionów Polski - różnice te nie są jednak znaczne i ograniczają się do kilkunastu-kilkudziesięciu sekund. Bardziej natomiast uwidaczniać się będą różnice w wysokości ISS nad horyzontem rzutujące jednocześnie na jasność maksymalną Stacji w konkretnym przelocie. Wraz z bardziej południową szerokością geograficzną rosnąć o odpowiednią ilość stopni będzie elewacja ISS jednocześnie z nieco wyższą od podanych wyżej jasności (przeważnie ujemnych) wyrażonych w magnitudo. Aby ustalić czasy dla swojej lokalizacji można posiłkować się poprzez Heavens Above lub choćby wspomniane wyżej aplikacje mogące dzięki sygnałowi GPS z urządzenia mobilnego obliczyć czasy przelotów maksymalnie dokładnie na ile będzie na to pozwalała precyzja samego urządzenia.

Sortowanie podanych przelotów według: data i jasność maksymalna wyrażona w mag., godzina początku przelotu lub momentu, od którego ISS stanie się oświetlona (przy przelotach porannych), elewacja wyrażona w stopniach nad horyzontem i azymut, następnie maksimum, również z elewacją i azymutem, na końcu moment zakończenia widoczności przelotu, elewacja i azymut.



Bądź na bieżąco ze zjawiskami astronomicznymi i zapleczem amatora astronomii - dołącz do stałych czytelników bloga na Facebooku lub GooglePlus.

1 komentarz:

  1. Ilość przelotów z blaskiem -3 lub jeszcze lepszym niesamowita! A przecież te od -2 mag. już też są bardzo widowiskowe. Uwielbiam przeloty w białe noce u nas w Trójmieście :)

    OdpowiedzUsuń

Zainteresował Ciebie wpis? Masz własne spostrzeżenia? Chcesz dołączyć do dyskusji lub rozpocząć nową? Śmiało! :-)
Jak możesz zostawić komentarz? - Instrukcja
Pamiętaj o Polityce komentarzy

W komentarzach możesz stosować podstawowe tagi HTML w znacznikach <> jak b, i, a href="link"