poniedziałek, 10 lipca 2017

Widoczność ISS: lipiec - sierpień 2017 - przeloty w białe noce (2/2)

Po miesięcznej przerwie ponownie zaczynamy okres dostrzegalnych z Polski przelotów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Jest to jednocześnie drugi i ostatni okres przelotów występujących podczas tegorocznego sezonu białych nocy, a że może on zostać wzbogacony wspaniałym dodatkiem dla obserwatorów, dodatkiem który sprawia, że już teraz przebieram nogami - śmiało można rzec, że czeka nas druga z dwóch najciekawszych serii przelotów orbitalnego domu astronautów w całym 2017 roku.

W związku z trwającym sezonem białych nocy - choć na samym południu kraju już się one zakończyły - przebywające wciąż niezbyt głęboko pod horyzontem Słońce jest w stanie oświetlać stację kosmiczną przy znacznie większej ilości jej przelotów nad Europą Środkową, niż podczas innych okresów w ciągu roku, kiedy zachodzą noce astronomiczne.


Podobnie jak w maju i czerwcu przy okazji okresów widoczności ISS w trakcie białych nocy, tak i tym razem poza najwyższą z możliwych częstotliwością obserwowalnych przelotów charakterystyczne jest również rozłożenie ich czasów występowania. Jak wielu z Was na pewno już pamięta, nie mamy tutaj bowiem samej widoczności porannej czy wieczornej przez cały okres widoczności jak w miesiącach z nocami astronomicznymi, gdy okresy przelotów trwają po 2-3 tygodnie. W takiej sytuacji zaczynamy jak zawsze od około dwutygodniowej widoczności porannej stanowiącej wstęp do widoczności mieszanej, kiedy to ISS możemy dostrzec tak w pierwszej jak i drugiej połowie nocy, a kończymy na typowej widoczności wieczornej. Stacja oświetlana będzie przez Słońce przy jednoczesnym zmroku nad Polską niekiedy nawet pięciokrotnie w ciągu tej samej doby, przekraczając często wysoki blask -3,5 mag., znacznie przewyższający obserwowaną z Ziemi jasność Jowisza w czasie opozycji. Podczas rozpoczynającego się okresu dostrzegalnych przelotów ISS ukaże się polskim obserwatorom aż ponad 60 razy.

Dla osób stawiających pierwsze kroki w tym temacie jak zawsze przypominam - podczas pierwszych w tym okresie przelotów występujących o godzinach porannych ISS przeważnie zaczyna się ukazywać dopiero na niebie wschodnim lub południowym (przemieszczając się niezmiennie na wschód) i z każdą chwilą przelotu zmniejszając elewację i pozostając w zasięgu nawet po sam wschodni bądź południowo-wschodni horyzont - jako, że w tych przelotach widzieć ją będziemy podczas wchodzenia w strefę dnia orbitalnego nie będzie ona gasnąć nad wschodem tak jak podczas przelotów wieczornych. Z kolei podczas przelotów dostrzegalnych podczas widoczności "mieszanej" w połowie nocy jak i przelotów wieczornych wypatrywanie ISS rozpoczynamy tradycyjnie od nieba zachodniego lub południowo-zachodniego, na którym ISS zacznie się ukazywać nabierając z każdą chwilą jasności i wysokości nad horyzontem. Podczas przelotów wieczornych ISS wlatując nad Polskę znajduje się już w strefie dnia orbitalnego przebywając w zasięgu promieni słonecznych, zatem przy bezchmurnej pogodzie i dobrej przejrzystości powietrza może się ona uwidaczniać przy niższych od 10 stopni elewacjach nad zachodnim horyzontem (zatem nieco szybciej od podanych niżej czasów), ale z uwagi na niską wówczas jeszcze jasność, na ogół słabszą przejrzystość atmosfery i znikomą prędkość kątową względem obserwatora jej ujrzenie bywa w takich chwilach zdecydowanie trudniejsze.

Pod względem dodatkowych atrakcji także ten okres widoczności ISS zapowiada się ze wspaniałym dla obserwatorów gratisem. W piątek 28 lipca, w trzecim tygodniu widoczności Stacji planowany jest start rosyjskiego statku Sojuz MS-05 z trójką nowych załogantów ISS, który powinien się rozpocząć o godz. 17:41 CEST. Dokowanie do ISS powinno nastąpić około 00:00 CEST (28/29.07), co z naszej perspektywy oznacza jedno: ogromne emocje w ostatni piątkowy wieczór lipca. Przeloty ISS o maksymalnej jasności -3,7 i -3,6 mag. widoczne od około 22:15 do 22:21 oraz między 23:50 a 23:55 CEST przy wysokiej pozycji na niebie wystąpią odpowiednio na około 105 oraz 10 minut przed dokowaniem Sojuza do Stacji (!), zatem w obu przypadkach separacja na niebie pomiędzy ISS a rosyjskim statkiem o blasku około +2,5 mag. z trzyosobową załogą na pokładzie będzie ograniczona do minimum i oba obiekty w każdym z przelotów widoczne będą jednocześnie jako zwarta para. Drugi przelot ISS będzie widoczny w trakcie manewru finałowego podejścia Sojuza do Stacji, gdy rzeczywista odległość pomiędzy obiektami na orbicie wynosić będzie już tylko kilkadziesiąt metrów. Już na samą myśl o takiej obserwacji można dostać gęsiej skórki! Dodam więcej - gdybym musiał wybierać, byłbym gotów poświęcić dla chmur wszystkie przeloty ISS z tego okresu w zamian za pomyślną obserwację choćby jednego z tych dwóch przelotów 28 lipca! Z kolei bonusów bezzałogowych najprawdopodobniej nie uświadczymy, bowiem następny zaopatrzeniowy lot (najbliższym powinna być misja CRS-12 w wykonaniu statku Dragon realizowana przez SpaceX), planowany jest najwcześniej 10 sierpnia, a więc tuż po zakończeniu tego okresu przelotów ISS. Jest więc wiele powodów do ściskania kciuków za sprzyjającą aurę w nadchodzących tygodniach, a zwłaszcza w ostatni piątek miesiąca. Ten okres widoczności podczas białych nocy to bogactwo zarówno przelotów Stacji, które sprawią, że każda noc przez najbliższy miesiąc będzie warta uwagi, jak i szansa na dwa bardzo widowiskowe przeloty z niesłychanie bliskim względem ISS Sojuzem MS-05 dosłownie tuż przed dokowaniem - choć bonus ten będzie oczywiście uzależniony od tego, czy do startu Sojuza dojdzie (warto jednak mieć świadomość, że opóźnienia załogowych lotów Sojuzów są rzadkością). Dla nowych czytelników wchodzących dopiero w temat, a korzystających z systemu Android przypominam dawną recenzję aplikacji ISS Detector, jak i recenzowany bardziej szczegółowy Heavens Above dla urządzeń mobilnych.

Przeloty ISS widoczne z Polski: lipiec - sierpień 2017

Przejdź od razu do:
- Tydzień 1 (11 - 17.07.2017),
- Tydzień 2 (18 - 24.07.2017),
- Tydzień 3 (25 - 31.07.2017),
- Tydzień 4 (01 - 09.08.2017).

Tydzień 1 (11 - 17.07.2017)

11 lip -1,4 mag.
Początek - 02:45:33 10° SSE
Górowanie / kulminacja - 02:46:24 11° SE
Koniec / wejście w cień - 02:47:14 10° SE

12 lip -2,4 mag.
Początek - 03:27:18 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 03:30:04 25° SSE
Koniec / wejście w cień - 03:32:49 10° E

13 lip -2,1 mag.
Początek - 02:36:40 15° S
Górowanie / kulminacja - 02:38:00 18° SSE
Koniec / wejście w cień - 02:40:20 10° ESE

14 lip -1,6 mag.
Początek - 01:46:08 12° SE
Górowanie / kulminacja - 01:46:08 12° SE
Koniec / wejście w cień - 01:47:26 10° ESE

14 lip -3,1 mag.
Początek - 03:18:46 10° SW
Górowanie / kulminacja - 03:21:48 37° SSE
Koniec / wejście w cień - 03:24:51 10° E

15 lip -2,7 mag.
Początek - 02:28:13 20° SSW
Górowanie / kulminacja - 02:29:39 28° SSE
Koniec / wejście w cień - 02:32:30 10° E

16 lip -2,3 mag.
Początek - 01:37:36 20° SSE
Górowanie / kulminacja - 01:37:36 20° SSE
Koniec / wejście w cień - 01:40:03 10° E

16 lip -3,5 mag.
Początek - 03:10:23 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 03:13:33 48° S
Koniec / wejście w cień - 03:16:44 10° E

17 lip -1,4 mag.
Początek - 00:46:57 11° ESE
Górowanie / kulminacja - 00:46:57 11° ESE
Koniec / wejście w cień - 00:47:18 10° ESE

17 lip -3,3 mag.
Początek - 02:19:34 21° SW
Górowanie / kulminacja - 02:21:19 40° SSE
Koniec / wejście w cień - 02:24:25 10° E

Tydzień 2 (18 - 24.07.2017)

18 lip -3,0 mag.
Początek - 01:28:52 30°
Górowanie / kulminacja - SSE 01:29:07 31° SSE
Koniec / wejście w cień - 01:32:04 10° E

18 lip -3,7 mag.
Początek - 03:02:05 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 03:05:17 55° S
Koniec / wejście w cień - 03:08:30 10° E

19 lip -2,0 mag.
Początek - 00:38:07 19° ESE
Górowanie / kulminacja - 00:38:07 19° ESE
Koniec / wejście w cień - 00:39:36 10° E

19 lip -3,7 mag.
Początek - 02:10:43 17° WSW
Górowanie / kulminacja - 02:13:01 51° S
Koniec / wejście w cień - 02:16:13 10° E

19 lip -3,6 mag.
Początek - 03:46:06 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:49:16 48° SSW
Koniec / wejście w cień - 03:52:26 10° ESE

20 lip -3,5 mag.
Początek - 01:19:54 34° SSW
Górowanie / kulminacja - 01:20:45 43° SSE
Koniec / wejście w cień - 01:23:52 10° E

20 lip -3,7 mag.
Początek - 02:53:47 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:57:00 54° S
Koniec / wejście w cień - 03:00:12 10° ESE

21 lip -3,1 mag.
Początek - 00:28:57 32° SE
Górowanie / kulminacja - 00:28:57 32° SE
Koniec / wejście w cień - 00:31:30 10° E

21 lip -3,8 mag.
Początek - 02:01:32 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 02:04:41 56° S
Koniec / wejście w cień - 02:07:54 10° E

21 lip -3,2 mag.
Początek - 03:37:51 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:40:54 36° SSW
Koniec / wejście w cień - 03:43:56 10° SE

21 lip -2,1 mag.
Początek - 23:37:41 19° ESE
Górowanie / kulminacja - 23:37:41 19° ESE
Koniec / wejście w cień - 23:39:02 10° E

22 lip -3,8 mag.
Początek - 01:10:15 19° WSW
Górowanie / kulminacja - 01:12:22 53° S
Koniec / wejście w cień - 01:15:34 10° E

22 lip -3,6 mag.
Początek - 02:45:29 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:48:37 45° SSW
Koniec / wejście w cień - 02:51:46 10° ESE

22 lip -2,4 mag.
Początek - 22:41:44 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 22:44:05 18° SSE
Koniec / wejście w cień - 22:46:26 10° ESE

23 lip -3,6 mag.
Początek - 0:16:55 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 00:20:03 46° SSE
Koniec / wejście w cień - 00:23:13 10° E

23 lip -3,8 mag.
Początek - 01:53:06 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:56:19 52° S
Koniec / wejście w cień - 01:59:30 10° ESE

23 lip -2,7 mag.
Początek - 03:29:39 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:32:24 25° SSW
Koniec / wejście w cień - 03:35:08 10° SSE

23 lip -1,9 mag.
Początek - 21:50:25 10° S
Górowanie / kulminacja - 21:51:56 13° SE
Koniec / wejście w cień - 21:53:26 10° ESE

23 lip -3,4 mag.
Początek - 23:24:42 10° SW
Górowanie / kulminacja - 23:27:45 37° SSE
Koniec / wejście w cień - 23:30:48 10° E

24 lip -3,8 mag.
Początek - 01:00:45 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:03:58 56° S
Koniec / wejście w cień - 01:07:11 10° ESE

24 lip -3,2 mag.
Początek - 02:37:10 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:40:09 33° SSW
Koniec / wejście w cień - 02:43:08 10° SE

24 lip -3,0 mag.
Początek - 22:32:37 10° SW
Górowanie / kulminacja - 22:35:29 28° SSE
Koniec / wejście w cień - 22:38:20 10° E

Tydzień 3 (25 - 31.07.2017)

25 lip -3,8 mag.
Początek - 00:08:24 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 00:11:37 54° S
Koniec / wejście w cień - 00:14:48 10° E

25 lip -3,5 mag.
Początek - 01:44:44 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:47:50 42° SSW
Koniec / wejście w cień - 01:50:58 10° ESE

25 lip -2,2 mag.
Początek - 03:21:42 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 03:23:45 16° SW
Koniec / wejście w cień - 03:25:48 10° S

25 lip -2,5 mag.
Początek - 21:40:43 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 21:43:14 21° SSE
Koniec / wejście w cień - 21:45:45 10° E

25 lip -3,7 mag.
Początek - 23:16:05 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 23:19:15 48° S
Koniec / wejście w cień - 23:22:26 10° E

26 lip -3,7 mag.
Początek - 00:52:19 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:55:30 50° S
Koniec / wejście w cień - 00:55:56 46° SSE

26 lip -3,4 mag.
Początek - 22:23:49 10° SW
Górowanie / kulminacja - 22:26:54 40° SSE
Koniec / wejście w cień - 22:30:00 10° E

26 lip -3,8 mag.
Początek - 23:59:55 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:03:08 55° S
Koniec / wejście w cień - 00:04:25 31° ESE

27 lip -1,6 mag.
Początek - 01:36:22 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:37:00 14° W
Koniec / wejście w cień - 01:37:00 14° W

27 lip -3,8 mag.
Początek - 23:07:32 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 23:10:44 55° S
Koniec / wejście w cień - 23:13:18 15° ESE

28 lip -2,7 mag.
Początek - 00:43:53 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:45:54 29° WSW
Koniec / wejście w cień - 00:45:54 29° WSW

28 lip -3,7 mag.
Przelot w około 100-105 minut przed dokowaniem Sojuza MS-05 do ISS
Początek - 22:15:09 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 22:18:20 51° S
Koniec / wejście w cień - 22:21:31 10° E

28 lip -3,6 mag.
Przelot w około 5-10 minut przed dokowaniem Sojuza MS-05 do ISS
Początek - 23:51:25 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:54:35 48° S
Koniec / wejście w cień - 23:54:56 45° SSE

29 lip -3,7 mag.
Początek - 22:58:59 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:02:11 54° S
Koniec / wejście w cień - 23:04:01 22° ESE

30 lip -1,9 mag.
Początek - 00:35:28 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:36:38 18° WSW
Koniec / wejście w cień - 00:36:38 18° WSW

30 lip -3,7 mag.
Początek - 22:06:32 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 22:09:45 56° S
Koniec / wejście w cień - 22:12:57 10° E

30 lip -3,1 mag.
Początek - 23:42:54 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:45:45 35° SSW
Koniec / wejście w cień - 23:45:45 35° SSW

31 lip -3,5 mag.
Początek - 22:50:24 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:53:33 45° SSW
Koniec / wejście w cień - 22:54:53 27° SE

Tydzień 4 (01 - 09.08.2017)

1 sie -1,2 mag.
Początek - 00:27:13 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 00:27:29 11° WSW
Koniec / wejście w cień - 00:27:29 11° WSW

1 sie -3,6 mag.
Początek - 21:57:55 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:01:07 52° S
Koniec / wejście w cień - 22:04:02 12° ESE

1 sie -2,4 mag.
Początek - 23:34:27 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:36:39 23° SW
Koniec / wejście w cień - 23:36:39 23° SW

2 sie -3,0 mag.
Początek - 22:41:50 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:44:49 33° SSW
Koniec / wejście w cień - 22:45:48 27° SSE

3 sie -3,3 mag.
Początek - 21:49:17 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:52:23 42° SSW
Koniec / wejście w cień - 21:54:59 14° SE

3 sie -1,7 mag.
Początek - 23:26:14 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 23:27:36 15° SW
Koniec / wejście w cień - 23:27:36 15° SW

4 sie -2,3 mag.
Początek - 22:33:21 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:35:58 22° SSW
Koniec / wejście w cień - 22:36:48 20° S

5 sie -2,7 mag.
Początek - 21:40:39 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:43:34 30° SSW
Koniec / wejście w cień - 21:46:02 13° SE

6 sie -1,6 mag.
Początek - 22:25:12 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 22:26:58 14° SW
Koniec / wejście w cień - 22:27:53 13° SSW

7 sie -2 mag.
Początek - 21:32:08 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:34:37 20° SSW
Koniec / wejście w cień - 21:37:05 10° SSE

9 sie -1,3 mag.
Początek - 21:24:07 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 21:25:31 12° SW
Koniec / wejście w cień - 21:26:55 10° SSW


Podane koordynaty są wyłącznie orientacyjne i będą się zawsze nieznacznie różnić w zależności od dokładnej lokalizacji obserwatora - różnice te nie są jednak znaczne i ograniczają się do kilkunastu-kilkudziesięciu sekund. Bardziej natomiast uwidaczniać się będą różnice w wysokości ISS nad horyzontem rzutujące jednocześnie na jasność maksymalną Stacji w konkretnym przelocie. Wraz z bardziej południową szerokością geograficzną rosnąć o odpowiednią ilość stopni będzie elewacja ISS jednocześnie z nieco wyższą od podanych wyżej jasności (przeważnie ujemnych) wyrażonych w magnitudo. Aby ustalić czasy dla swojej lokalizacji można posiłkować się poprzez Heavens Above lub choćby wspomniane wyżej aplikacje mogące dzięki sygnałowi GPS z urządzenia mobilnego obliczyć czasy przelotów maksymalnie dokładnie na ile będzie na to pozwalała precyzja samego urządzenia.

Sortowanie podanych przelotów według: data i jasność maksymalna wyrażona w mag., godzina początku przelotu lub momentu, od którego ISS stanie się oświetlona (przy przelotach porannych), elewacja wyrażona w stopniach nad horyzontem i azymut, następnie maksimum, również z elewacją i azymutem, na końcu moment zakończenia widoczności przelotu, elewacja i azymut.



Bądź na bieżąco ze zjawiskami astronomicznymi i zapleczem amatora astronomii - dołącz do stałych czytelników bloga na Facebooku lub GooglePlus.

4 komentarze:

  1. A kolejny start Sojuza do ISS 12 września - również w okresie widocznych przelotów ISS nad Polską. Z resztą również 12 września startuje do ISS także Cygnus-8 (tyle, że on dolatuje chyba w dwie doby).

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Witam. Czy będę mógł zobaczyć oddzielnie rosyjski statek i ISS przy pierwszym przelocie w lornetce 10x50?

      Usuń
    2. Wszystko zależy od pomyślności podejścia Sojuza do ISS, bywa czasem że dokowanie albo się opóźnia albo następuje nieco szybciej, nie mniej o ile nie dojdzie do żadnych poważniejszych utrudnień czy spowolnień to przy przy pierwszym przelocie oba obiekty powinny już być do objęcia w polu widzenia takich lornetek.

      Usuń
    3. @Zbigniew - zgadza się, z tą różnicą, że to będą już przeloty poranne o mało przyjemnych godzinach, nie mniej warto o nich pamiętać gdy nadejdzie czas.

      Usuń

Zainteresował Ciebie wpis? Masz własne spostrzeżenia? Chcesz dołączyć do dyskusji lub rozpocząć nową? Śmiało! :-)
Jak możesz zostawić komentarz? - Instrukcja
Pamiętaj o Polityce komentarzy

W komentarzach możesz stosować podstawowe tagi HTML w znacznikach <> jak b, i, a href="link"