poniedziałek, 27 sierpnia 2018

Widoczność poranna ISS (wrzesień 2018)

W drodze wyjątku zamieszczam tekst dotyczący widoczności porannej Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, która rozpocznie się od 1 września i zakończy w połowie miesiąca. Wyjątek dla przelotów porannych czynię ze względu na planowany na 10 września start rakiety H2-B z japońskim statkiem transportowym HTV-7, który ma połączyć się z ISS tuż przed zamknięciem tego okresu widoczności. Czeka nas więc potencjalny dodatek w postaci towarzyszącego Stacji statku kosmicznego z zaopatrzeniem dla stałej załogi ISS, a ze względu na jego dostatecznie wysoki blask rzędu +2/3 mag., obserwacje w przypadku sprzyjającej aury będą możliwe również z terenów miejskich. Gdyby start się powiódł, a pogoda dopisywała, jednym problemem będą średnio przyjemne godziny obserwacji, ale w przypadku porannej widoczności ISS o każdej porze innej niż grudzień-styczeń, inaczej być nie może. Pora na szczegóły pierwszego okresu widoczności Międzynarodowej Stacji Kosmicznej po powrocie nocy astronomicznych do całej Polski.

A skoro mamy już do czynienia ze "standardowym" okresem widoczności poza białymi nocami, to wiąże się z tym powrót do cech charakteryzujących znaczną większość wszystkich okresów widoczności ISS: okres trwa krócej, rzędu 2, 2,5 tygodnia; przeloty mają miejsce jeden, góra dwa razy danego poranka/wieczora, a ich czas występowania zawsze ogranicza się do 2-3 godzin przed wschodem Słońca (lub po jego zachodzie) nie rozciągając się na rozmaite godziny przez całą noc. W tym okresie widoczności Stacja ukaże się naszym oczom niemal 30 razy, osiągając w najjaśniejszych przelotach blisko -3,6 mag., a ponieważ jest to okres późnoletniej widoczności porannej, to ISS w tych przelotach będzie mijać najpiękniejsze gwiazdozbiory nieba zimowego - z Bykiem i Orionem na czele, które na razie wstępują na firmament krótko przed świtem.

Przy wypatrywaniu ISS podczas okresu widoczności porannej pamiętajmy, że w trakcie pierwszego przelotu danego poranka Stacja najczęściej dopiero będzie się zbliżać do strefy dnia orbitalnego i jej pojawienie się nastąpi już na niebie południowo-wschodnim / południowym, a dopiero drugi ewentualny przelot danego poranka będzie miał szansę być dostrzegalnym przez całe niebo począwszy od zachodu przez południe po wschód z uwagi na zbliżony już względem Polski wschód Słońca i szybszą obecność ISS w jego promieniach przed wlotem nad nasz kraj. Pierwsze przeloty konkretnego poranka widoczne od nieba południowo-wschodniego rozpoczynające się od wejścia w dzień orbitalny będą niemal lub idealnie równoczesne z osiągnięciem przez ISS maksymalnej jasności w takim przelocie. Z kolei zejście ISS poniżej 10 stopni nad horyzont wyszczególnione w poniższym zestawieniu nie będzie równoznaczne z końcem widoczności przelotu - ISS w przelotach porannych może być widoczna nawet niemal do samego osiągnięcia wschodniego horyzontu, o ile pozwalać będzie na to przejrzystość powietrza - przeloty zatem mogą być widoczne około minutę-dwie dłużej względem wyszczególnionych niżej momentów zejścia poniżej 10 stopni elewacji.

Jako, że będzie to już okres normalnej widoczności podczas nocy astronomicznych, czas trwania przelotów będzie zauważalnie skrócony względem białych nocy i ograniczy się do dwóch tygodni. Szybko jednak po jego zakończeniu ISS powróci do widoczności na niebie wieczornym, ale o tym wspomnę na blogu jeszcze w późniejszej części września. Osobom stawiającym pierwsze kroki na polu obserwacji ISS i obiektów towarzyszących przypominam dawne recenzje aplikacji na urządzenia mobilne - rozbudowanego Heavens Above oraz prostszego choć równie użytecznego ➨ ISS Detector. Poniżej orientacyjna lista nadchodzących przelotów ISS podczas wrześniowego okresu widoczności porannej.

O potencjalnej widoczności japońskiego statku HTV-7 będę jeszcze wspominać tutaj w aktualizacjach tekstu dokonywanych bliżej planowanego startu 10 września. Przyłączenie HTV-7 do ISS powinno nastąpić na 4 dzień po wystrzeleniu, tak więc teoretycznie mogą nas czekać przynajmniej 2 poranki z widocznością obu obiektów poruszających się po niemal identycznej trajektorii i w bardzo porównywalnym czasie - ale czy takiego dodatku do obserwacji będziemy mogli oczekiwać, przekonamy się dopiero po 10 września.

AKTUALIZACJA 09.09

Z powodu deszczowo-burzowej aury w rejonie startu rakiety H2-B z japońskim statkiem zaopatrzeniowym HTV-7, agencja JAXA ➨ poinformowała dzisiaj o odłożeniu startu. Niesprzyjająca sytuacja meteorologiczna ma się utrzymywać przynajmniej przez najbliższe dwie doby, ale konkretny nowy termin startu nie został wyznaczony. O ile niekorzystne warunki pogodowe utrzymają się dłużej, może się zdarzyć, że start nastąpi w zbyt późnym momencie tego okresu widoczności ISS z Polski, by możliwe było obserwowanie statku HTV-7 w dniach poprzedzających dokowanie do Stacji. Niebawem JAXA powinna wystosować nowy komunikat z wyznaczonym drugim terminem dla startu, wówczas tekst ponownie zaktualizuję.

AKTUALIZACJA 13.09

Start został wyznaczony na 13.09 14.09 na godz. 23:21 CEST 22:59 CEST. Dokowanie do ISS mające nastąpić 4 dni później oznacza, że ewentualną szansę na obserwacje HTV-7 dostaniemy w dosłownie ostatnie przeloty ISS tego okresu widoczności, o ile oczywiście czwartkowy termin startu dojdzie do skutku.

AKTUALIZACJA 15.09

Z powodu awarii rakiety zaistniałej w trakcie tankowania przed planowaną na wczoraj drugą próbą startu, misja została ponownie wstrzymana.  Nie podano jak na razie nowego terminu startu, jest jednak pewne że nie nastąpi on już w trakcie tego okresu widoczności ISS z Polski.

Poranne przeloty ISS widoczne z Polski: wrzesień 2018

Możesz też przejść od razu do:
- Tydzień 1 (01 - 07.09.2018),
- Tydzień 2 (08 - 14.09.2018),
- Tydzień 3 (15 - 17.09.2018).

Tydzień 1 (01-07.09)

1 wrz -1,3 mag.
Początek - 04:16:41 10° SSE
Górowanie / kulminacja - 04:18:19 14° SE
Koniec - 04:20:03 10° ESE

2 wrz -2,9 mag.
Początek - 04:59:29 12° SW
Górowanie / kulminacja - 05:02:16 40° SSE
Koniec - 05:05:23 10° ENE

3 wrz -2,3 mag.
Początek - 04:09:33 23° SSE
Górowanie / kulminacja - 04:10:18 26° SE
Koniec - 04:13:06 10° E

4 wrz -1,2 mag.
Początek - 03:19:33 14° ESE
Górowanie / kulminacja - 03:19:33 14° ESE
Koniec - 03:20:32 10° E

4 wrz -2,4 mag.
Początek - 04:52:13 12° SW
Górowanie / kulminacja - 04:54:46 29° SSE
Koniec - 04:57:39 10° E

5 wrz -2,1 mag.
Początek - 04:02:10 20° SSE
Górowanie / kulminacja - 04:02:48 21° SSE
Koniec - 04:05:22 10° E

6 wrz -1,2 mag.
Początek - 03:12:05 13° ESE
Górowanie / kulminacja - 03:12:05 13° ESE
Koniec - 03:12:51 10° ESE

6 wrz -3,1 mag.
Początek - 04:44:45 18° SW
Górowanie / kulminacja - 04:46:47 41° SSE
Koniec - 04:49:54 10° E

7 wrz -2,8 mag.
Początek - 03:54:38 32° SSE
Górowanie / kulminacja - 03:54:44 32° SSE
Koniec - 03:57:43 10° E

Tydzień 2 (08-14.09)

8 wrz -1,3 mag.
Początek - 03:04:30 16° ESE
Górowanie / kulminacja - 03:04:30 16° ESE
Koniec - 03:05:26 10° E

8 wrz -3,5 mag.
Początek - 04:37:09 24° WSW
Górowanie / kulminacja - 04:38:48 52° S
Koniec - 04:42:01 10° E

9 wrz -3,2 mag.
Początek - 03:47:02 42° SSE
Górowanie / kulminacja - 03:47:02 42° SSE
Koniec - 03:49:51 10° E

9 wrz -3,5 mag.
Początek - 05:19:45 10° W
Górowanie / kulminacja - 05:22:58 54° S
Koniec - 05:26:11 10° ESE

10 wrz -1,2 mag.
Początek - 02:56:54 15° E
Górowanie / kulminacja - 02:56:54 15° E
Koniec - 02:57:38 10° E

10 wrz -3,7 mag.
Początek - 04:29:34 32° WSW
Górowanie / kulminacja - 04:30:49 56° S
Koniec - 04:34:02 10° ESE

11 wrz -2,9 mag.
Początek - 03:39:28 40° SE
Górowanie / kulminacja - 03:39:28 40° SE
Koniec - 03:41:53 10° E

11 wrz -3,3 mag.
Początek - 05:12:08 12° W
Górowanie / kulminacja - 05:14:55 44° SSW
Koniec - 05:18:04 10° ESE

12 wrz -0,8 mag.
Początek - 02:49:25 12° E
Górowanie / kulminacja - 02:49:25 12° E
Koniec - 02:49:41 10° E

12 wrz -3,6 mag.
Początek - 04:22:05 42° SW
Górowanie / kulminacja - 04:22:47 52° S
Koniec - 04:25:59 10° ESE

13 wrz -2,1 mag.
Początek - 03:32:07 27° ESE
Górowanie / kulminacja - 03:32:07 27° ESE
Koniec - 03:33:49 10° ESE

13 wrz -2,9 mag.
Początek - 05:04:47 17° WSW
Górowanie / kulminacja - 05:06:47 32° SSW
Koniec - 05:09:44 10° SE

14 wrz -3,2 mag.
Początek - 04:14:54 40° S
Górowanie / kulminacja - 04:14:54 40° S
Koniec - 04:17:45 10° SE

Tydzień 3 (15-17.09)

15 wrz -1,1 mag.
Początek - 03:25:10 13° ESE
Górowanie / kulminacja - 03:25:10 13° ESE
Koniec - 03:25:39 10° ESE

15 wrz -2,4 mag.
Początek - 04:57:51 20° SW
Górowanie / kulminacja - 04:58:31 21° SSW
Koniec - 05:01:04 10° SSE

16 wrz -1,7 mag.
Początek - 04:08:18 17° SSE
Górowanie / kulminacja - 04:08:18 17° SSE
Koniec - 04:09:17 10° SE

17 wrz -1,3 mag.
Początek - 04:51:39 10° S
Górowanie / kulminacja - 04:51:39 10° S
Koniec - 04:51:41 10° S

Podane koordynaty będą się zawsze nieznacznie różnić w zależności od dokładnej lokalizacji obserwatora i nie dotyczą jednakowo wszystkich regionów Polski - różnice te nie są jednak znaczne i ograniczają się do kilkunastu-kilkudziesięciu sekund. Bardziej natomiast uwidaczniać się będą różnice w wysokości ISS nad horyzontem rzutujące jednocześnie na jasność maksymalną Stacji w konkretnym przelocie. Wraz z bardziej południową szerokością geograficzną rosnąć o odpowiednią ilość stopni będzie elewacja ISS jednocześnie z nieco wyższą od podanych wyżej jasności wyrażonych w magnitudo. Aby ustalić czasy dla swojej lokalizacji można posiłkować się poprzez ➨ Heavens Above lub choćby wspomniane wyżej aplikacje mogące dzięki sygnałowi GPS z urządzenia mobilnego obliczyć czasy przelotów maksymalnie dokładnie, na ile będzie na to pozwalała precyzja samego urządzenia.

Sortowanie podanych przelotów według: data i jasność maksymalna wyrażona w mag., godzina początku przelotu lub momentu, od którego ISS stanie się oświetlona, elewacja wyrażona w stopniach nad horyzontem i azymut, następnie maksimum, również z elewacją i azymutem, na końcu moment zejścia na 10 stopni elewacji i azymut (widoczność przy dobrej przejrzystości może być nieco dłuższa).

  f   Bądź na bieżąco z tekstami, zjawiskami astronomicznymi i wszystkim co ważne dla amatora astronomii - dołącz do stałych czytelników bloga na Facebooku lub GooglePlus.

2 komentarze:

  1. Trochę wczesnawo, ale myślę że co nieco uda się jednak zobaczyć.

    OdpowiedzUsuń
  2. Dziś widziałam nad Tomaszowem lub. Bo miałam na poranną zmianę do pracy ,polecam ładny widok

    OdpowiedzUsuń

Zainteresował Ciebie wpis? Masz własne spostrzeżenia? Chcesz dołączyć do dyskusji lub rozpocząć nową? Śmiało! :-)
Jak możesz zostawić komentarz? - Instrukcja
Pamiętaj o Polityce komentarzy

W komentarzach możesz stosować podstawowe tagi HTML w znacznikach <> jak b, i, a href="link"