środa, 20 marca 2019

Widoczność ISS (marzec - kwiecień 2019)

Na dzień tak już upragnionego powitania astronomicznej wiosny Anno Domini 2019 zapraszam na nowy tekst celem zaznajomienia się z harmonogramem obserwacji Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, która po blisko dwumiesięcznej przerwie znów umili polskim miłośnikom astronomii wieczorne chwile. Ten drugi w 2019 roku okres wieczornej widoczności ISS potrwa nieco ponad dwa tygodnie, przy najczęściej dwóch szansach na obserwacje przelotów każdego wieczoru od 22 marca do 7 kwietnia.

Będzie to okres widoczności, podczas którego nie można będzie liczyć na dodatkowe atrakcje w postaci statków kosmicznych towarzyszących ISS przed lub po dokowaniu, tak jak już niejednokrotnie miało to miejsce. Wprawdzie 4 kwietnia planowany jest start rosyjskiej misji zaopatrzeniowej przy wykorzystaniu statku Progress MS-11, jednak zarówno start jak i podejście do ISS nastąpią w godzinach dziennych z punktu widzenia naszego kraju i przelotu tego statku w godzinach poprzedzających cumowanie nie zaobserwujemy. W zamian za to wiele spośród przelotów podziwiać będziemy mogli na tle najpiękniejszych gwiazdozbiorów nieba zimowego, które chylą się już ku zachodowi i nikną z firmamentu o coraz wcześniejszych godzinach. Dla wielu po bardzo pochmurnej zimie może to być pierwsza lub jedna z pierwszych okazji do ujrzenia sunącej na tle Oriona czy Byka Stacji kosmicznej, przed skryciem się tych gwiazdozbiorów na jasnym tle dziennego nieba w najbliższym półroczu. Przy tej okazji przypominam o nadchodzącej wielkimi krokami pięknej koniunkcji Marsa z Plejadami na przełomie marca i kwietnia, o której więcej wspomniałem  w bieżącym "Niebie nad nami" - warto pomyśleć o dobraniu kadrów tak, aby sfotografować wyłaniającą się z zachodu ISS w towarzystwie wspomnianej pary. Podczas rozpoczynającego się okresu widoczności Międzynarodowa Stacja Kosmiczna ukaże się naszym oczom blisko 30 razy, a stanie się to na przestrzeni najbliższych dwóch i pół tygodnia. Podczas najefektowniejszych przelotów ISS będzie osiągać blask -3,7 mag.

Dla nowych czytelników wchodzących dopiero w temat, a korzystających z systemu Android przypominam dawne recenzje aplikacji ISS Detector, jak i bardziej szczegółowy Heavens Above dla urządzeń mobilnych.

Przypominam jak za każdym razem, aby z początkiem obserwacji odwrócić się twarzą ku niebu zachodniemu, na którym to stacja ISS zacznie się uwidaczniać w postaci niezbyt jeszcze jasnego obiektu. Z każdą kolejną minutą blask stacji będzie ulegał wzrostowi tak jej elewacja nad horyzontem, aż do momentu kulminacji, gdzie następuje maksimum jasności w danym przelocie. Przy przelotach o długim czasie trwania (zazwyczaj tych pierwszych w danym wieczorze) ISS możemy śledzić po niebo wschodnie, nad którym wejdzie ona w strefę nocy orbitalnej i zgaśnie na naszych oczach, ale kiedy będzie to już drugi czy kolejny przelot tego samego wieczoru pamiętajmy, że czas widoczności stacji będzie znacznie krótszy, niekiedy rzędu kilkunastu sekund i ISS często będzie gasnąć zanim osiągnie niebo południowe, będąc widoczną tylko na zachodniej części nieba (lub tylko do południowej).


Przeloty ISS widoczne z Polski: marzec - kwiecień 2019

Przejdź od razu do:


Tydzień 1 (22 - 28.03.2019)


22 mar -1,7 mag.
Początek - 19:39:38 10° S
Górowanie / kulminacja - 19:40:42 15° S
Koniec / wejście w cień - 19:40:42 15° S

23 mar -1,6 mag.
Początek - 18:49:44 10° SSE
Górowanie / kulminacja - 18:51:04 12° SE
Koniec / wejście w cień - 18:52:21 10° ESE

23 mar -1,8 mag.
Początek - 20:23:54 10° SW
Górowanie / kulminacja - 20:25:08 19° SW
Koniec / wejście w cień - 20:25:08 19° SW

24 mar -2,7 mag.
Początek - 19:33:09 10° SW
Górowanie / kulminacja - 19:36:01 27° SSE
Koniec / wejście w cień - 19:36:34 26° SE

24 mar -0,9 mag.
Początek - 21:08:59 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 21:09:20 12° WSW
Koniec / wejście w cień - 21:09:20 12° WSW

25 mar -2,2 mag.
Początek - 18:42:35 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 18:45:06 20° SSE
Koniec / wejście w cień - 18:47:37 10° E

25 mar -3,1 mag.
Początek - 20:18:00 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 20:20:37 42° SSW
Koniec / wejście w cień - 20:20:37 42° SSW

26 mar -3,2 mag.
Początek - 19:27:04 10° SW
Górowanie / kulminacja - 19:30:11 40° SSE
Koniec / wejście w cień - 19:31:46 23° ESE

26 mar -1,6 mag.
Początek - 21:03:15 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:04:31 21° WSW
Koniec / wejście w cień - 21:04:31 21° WSW

27 mar -3,7 mag.
Początek - 20:12:12 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 20:15:27 56° S
Koniec / wejście w cień - 20:15:34 55° SSE

28 mar -3,5 mag.
Początek - 19:21:09 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 19:24:23 52° S
Koniec / wejście w cień - 19:26:33 18° E

28 mar -2,1 mag.
Początek - 20:57:32 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:59:17 27° WSW
Koniec / wejście w cień - 20:59:17 27° WSW

Tydzień 2 (29.03 - 04.04.2019)


29 mar -3,6 mag.
Początek - 20:06:43 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:09:57 54° S
Koniec / wejście w cień - 20:10:30 46° SSE

30 mar -3,6 mag.
Początek - 19:15:38 10° W
Górowanie / kulminacja - 19:18:53 56° S
Koniec / wejście w cień - 19:21:26 15° ESE

30 mar -2,2 mag.
Początek - 20:52:07 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:54:09 27° WSW
Koniec / wejście w cień - 20:54:09 27° WSW

31 mar -3,2 mag.
Początek - 21:00:59 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:04:08 43° SSW
Koniec / wejście w cień - 21:05:03 34° SSE

1 kwi -3,4 mag.
Początek - 20:09:51 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:13:05 51° S
Koniec / wejście w cień - 20:15:56 12° ESE

1 kwi -2 mag.
Początek - 21:46:33 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:48:40 22° SW
Koniec / wejście w cień - 21:48:40 22° SW

2 kwi -2,6 mag.
Początek - 20:55:16 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:58:14 31° SSW
Koniec / wejście w cień - 20:59:33 22° SSE

3 kwi -2,9 mag.
Początek - 20:04:04 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:07:11 39° SSW
Koniec / wejście w cień - 20:10:17 10° SE

3 kwi -1,4 mag.
Początek - 21:41:19 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 21:43:07 14° SW
Koniec / wejście w cień - 21:43:10 14° SW

4 kwi -1,8 mag.
Początek - 20:49:41 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:52:10 20° SSW
Koniec / wejście w cień - 20:54:05 13° S

Tydzień 3 (05 - 07.04.2019)


5 kwi -2,2 mag.
Początek - 19:58:19 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:01:10 27° SSW
Koniec / wejście w cień - 20:04:01 10° SE

6 kwi -1,1 mag.
Początek - 20:44:44 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 20:45:57 12° SW
Koniec / wejście w cień - 20:47:11 10° SSW

7 kwi -1,2 mag.
Początek - 19:52:47 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 19:55:01 17° SSW
Koniec / wejście w cień - 19:57:14 10° S


Powyższe koordynaty obliczone zostały dla Pomorza Gdańskiego dzięki  Heavens Above. Odsyłam tam lub do któregoś wspomnianego wcześniej programu na Androida w razie chęci ustalenia dokładnych czasów przelotów dla własnej miejscowości. W porównaniu z powyższą listą różnice na terenie Polski nie będą oczywiście duże (rzędu kilku-kilkunastu sekund), większa rozbieżność wystąpi zaś w przypadku jasności ISS (rosnącej ku południowym lokalizacjom) i jej trajektorii na tle gwiazd. Wraz z niższą szerokością geograficzną i bardziej południowymi województwami, tym wyższa będzie elewacja Stacji nad horyzontem. Uszeregowane powyżej czasy według następującego porządku: data i orientacyjna jasność (wyrażona w magnitudo); godzina początku dostrzegalności przelotu i azymut wraz z elewacją (wysokością nad horyzontem) wyrażoną w stopniach; godzina maksymalnej jasności w danym przelocie i azymut wraz z elewacją oraz godzina krańcowego momentu widoczności przelotu wraz z azymutem i elewacją.


  f    t   Bądź na bieżąco z tekstami, zjawiskami astronomicznymi, alarmami zorzowymi i wszystkim co ważne dla amatora astronomii - dołącz do stałych czytelników bloga na Facebooku, obserwuj blog na Twitterze bądź zapisz się do subskrybentów kwartalnego Newslettera.

5 komentarzy:

  1. Skoro ma nowy Progress-M11 lecieć z zaopatrzeniem na ISS, to nie będą przypadkiem musieli odcumować Progress-M10? Bo po dokowaniu Sojuza-MS12 (15 marca) z nową załogą, ciasno się tam zrobiło w rosyjskich dokach:

    http://www.forum.kosmonauta.net/index.php?action=dlattach;topic=3452.0;attach=50732;image

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie, to żaden problem, ponieważ Progress MS-11 zadokuje do "dolnego" portu Pirs. Do odcumowania Progressa MS-10 daleka droga, jeśli nic się nie zmieni to powinno ono nastąpić w czerwcu. Pozdrawiam

      Usuń
    2. Dzięki za odpowiedź. Zrobiłem zestawienie widocznych nad Polską (konkretnie: Lublin, dla innych miejscówek sprawdzać na HevensAbove) przelotów MSK na ten rok:

      21-03 do 07-04 --- wieczorne
      01-05 do 03-06 --- przed północą i po północy
      02-07 do 03-08 --- przed północą i po północy
      29-08 do 14-09 --- poranne
      19-09 do 10-10 --- wieczorne
      24-10 do 10-11 --- poranne
      21-11 do 10-12 --- wieczorne
      20-12 do 08-01-2020 --- poranne

      Czy jest szansa, że dla tegorocznych przelotów MSK, widocznych nad Polską, da się zaobserwować gołym okiem (ew. przez lornetkę) stację łącznie ze znajdującym się nieopodal statkiem kosmicznym? Pytam, bo dotychczas nie udało mi się dokonać takiej obserwacji (jeszcze od czasów wahadłowców - jak warunki czasowe były OK, to brak właściwej pogody niweczył możliwość dokonania obserwacji wizualnych). :(

      Usuń
  2. Jeszcze mi się w tym sezonie nie trafiła. zawsze jakieś chmury, albo inne "czynniki obiektywne" zobaczę dziś.

    OdpowiedzUsuń
  3. Wczoraj oglądałem stację bez problemu w pierwszym, widocznym przelocie sobotnim (pogoda dopisała), choć jeszcze stosunkowo nisko nad horyzontem sobie leciała (u mnie w Lublinie górowanie: ok. 21°SE), bo to dopiero początek widoczności wieczornej. Dzisiaj krótki przelot - będzie wyżej i znacznie jaśniejsza (u mnie górowanie: 19:36:51 53°SSE), ale po kulminacji zaraz wejdzie w cień Ziemi na wysokości 51°SE (bo będzie już dwie godziny po zachodzie Słońca). Również wczoraj przy okazji obserwacji MSK, widziałem innego stosunkowo jasnego satelitę, który przed stacją wyskoczył zza południowo-wschodniego horyzontu i kursem prawie prostopadłym do trasy stacji zasuwał w górę, w kierunku północnym. Sprawdziłem w Stellarium (wg. Stellarium jasność wynosiła: 2,6mag), a później w bazie satelitów na HeavenAbove. Był to amerykański sprzęt wojskowy: USA 186 (NORAD 28888, 2005-042A), którego jasność może się zmieniać od 3,7 do -2,1mag.

    OdpowiedzUsuń

Zainteresował Ciebie wpis? Masz własne spostrzeżenia? Chcesz dołączyć do dyskusji lub rozpocząć nową? Śmiało! :-)
Jak możesz zostawić komentarz? - Instrukcja
Pamiętaj o Polityce komentarzy

W komentarzach możesz stosować podstawowe tagi HTML w znacznikach <> jak b, i, a href="link"