piątek, 20 marca 2020

Widoczność ISS (marzec - kwiecień 2020) + Dodatek wideo

Nareszcie, doczekaliśmy się. Nadeszła równonoc wiosenna, początek lepszego pod względem pogodowym półrocza dla miłośników astronomii. W tym roku od równonocy wiosennej wchodzimy w drugi okres wieczornej widoczności Międzynarodowej Stacji Kosmicznej nad Polską. Przed nami 25 okazji ujrzenia sunącej po raz ostatni wieczorami na tle zimowych gwiazdozbiorów ISS, gwiazdozbiorów już chylących się ku zachodowi, a ustępujących coraz dumniej wkraczających na scenę konstelacji wiosennych. W tej krótkiej, choć nie mniej efektownej serii przelotów, Stacja między innymi urozmaici na jedne z najpiękniejszych koniunkcji 2020 roku, z udziałem Młodego Księżyca, Wenus i Plejad.

Rozpoczynający się dzisiaj drugi w tym roku okres wieczornej widoczności ISS potrwa do 4 kwietnia przynosząc 25 szans na obserwacje (obliczenie dla Pomorza Gdańskiego - w województwach południowych zawsze jest nieco więcej tych przelotów, a ich okres występowania delikatnie szerszy). Podczas najjaśniejszych z nich ISS będzie osiągać blask -3,8 mag. będąc widoczną przez blisko 7 minut.

Tak jak zawsze przypomnę, by z początkiem obserwacji odwrócić się twarzą ku niebu zachodniemu, na którym stacja ISS zacznie się uwidaczniać w postaci niezbyt jeszcze jasnego obiektu. Z każdą kolejną minutą blask stacji będzie ulegał wzrostowi tak jej elewacja nad horyzontem, aż do momentu kulminacji, gdzie następuje maksimum jasności w danym przelocie. Przy przelotach o długim czasie trwania (zazwyczaj tych pierwszych w danym wieczorze) ISS możemy śledzić po niebo wschodnie, nad którym wejdzie ona w strefę nocy orbitalnej i zgaśnie na naszych oczach, ale kiedy będzie to już drugi czy kolejny przelot tego samego wieczoru pamiętajmy, że czas widoczności stacji będzie znacznie krótszy, czasem rzędu kilkunastu sekund i ISS często będzie gasnąć zanim osiągnie niebo południowe, będąc widoczną tylko na zachodniej części nieba (lub tylko do południowej).

Prawdopodobnie w tym okresie nie załapiemy się na atrakcje dodatkowe spod znaku statków kosmicznych dokujących / odcumowujących od ISS. Najbliższe dokowanie - o ile dojdzie wcześniej do udanego startu - powinno nastąpić dopiero 9 kwietnia w wykonaniu rosyjskiego statku załogowego Sojuz MS-16. Zamiennie za to ISS wzbogaci nam efektowne spotkania Młodego Księżyca z Wenus, Aldebaranem, Hiadami i Plejadami, o których możecie czytać w marcowym wydaniu "Nieba nad nami". W niektórych lokalizacjach będą to bardzo bliskie koniunkcje ISS z Księżycem, a w niektórych wręcz  przeloty Stacji na tle Wenus gdy oba obiekty gołym okiem na moment zleją się w jeden punkt czy przeloty na tle Plejad. Jak będzie to wyglądać w wybranych lokalizacjach postanowiłem ukazać w specjalnym filmowym dodatku do dzisiejszego tekstu, który możecie obejrzeć poniżej, w ramach rodzącego się testowo "beta-projektu" zaktywizowania jutubowego kanału działającego przy blogu.


Posiadacze telefonów z Androidem mogą się wspomóc w obserwacjach recenzowanymi dawniej na blogu aplikacjami ISS Detector tudzież bardziej rozbudowanym Heavens Above. Poniżej orientacyjny harmonogram dostrzegalnych przelotów z Pomorza; wszystkie godziny podane są według strefy CET (czas środkowoeuropejski), a od 29 marca w według strefy CEST (czas środkowoeuropejski letni) obowiązujące w Polsce.

Przeloty ISS widoczne z Polski: marzec - kwiecień 2020

Możesz też przejść od razu do:
- Tydzień 1 (20.03 - 26.03.2020),
- Tydzień 2 (27.03 - 02.04.2020),
- Tydzień 3 (03-.04.04.2020).


Tydzień 1 (20.03 - 26.03.2020)


20.mar -2 mag.
Początek - 19:48:41 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 19:50:23 20° S
Koniec / wejście w cień - 19:50:23 20° S

21.mar -2 mag.
Początek - 19:01:31 10° S
Górowanie / kulminacja - 19:03:50 18° SSE
Koniec / wejście w cień - 19:05:05 15° ESE

21.mar -1,6 mag.
Początek - 20:36:53 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 20:38:03 19° SW
Koniec / wejście w cień - 20:38:03 19° SW

22.mar -3,2 mag.
Początek - 19:49:17 10° SW
Górowanie / kulminacja - 19:52:25 37° SSE
Koniec / wejście w cień - 19:52:36 37° SSE

23.mar -2,7 mag.
Początek - 19:01:47 10° SW
Górowanie / kulminacja - 19:04:45 30° SSE
Koniec / wejście w cień - 19:07:00 15° E

23.mar -2,4 mag.
Początek - 20:37:55 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 20:39:57 32° WSW
Koniec / wejście w cień - 20:39:57 32° WSW

24.mar -3,5 mag.
Początek - 19:50:13 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 19:53:29 51° S
Koniec / wejście w cień - 19:54:15 40° SE

24.mar -0,8 mag.
Początek - 21:26:48 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:27:12 13° W
Koniec / wejście w cień - 21:27:12 13° W

25.mar -3,3 mag.
Początek - 19:02:33 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 19:05:45 45° SSE
Koniec / wejście w cień - 19:08:28 13° E

25.mar -2,7 mag.
Początek - 20:39:02 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:41:25 39° WSW
Koniec / wejście w cień - 20:41:25 39° WSW

26.mar -3,6 mag.
Początek - 19:51:16 10° W
Górowanie / kulminacja - 19:54:33 57° S
Koniec / wejście w cień - 19:55:34 38° ESE

26.mar -0,9 mag.
Początek - 21:27:58 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:28:30 13° W
Koniec / wejście w cień - 21:28:30 13° W


Tydzień 2 (27.03 - 02.04.2020)


27.mar -3,5 mag.
Początek - 19:03:29 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 19:06:47 56° S
Koniec / wejście w cień - 19:09:40 13° E

27.mar -2,7 mag.
Początek - 20:40:08 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:42:36 36° SW
Koniec / wejście w cień - 20:42:36 36° SW

28.mar -3,4 mag.
Przelot podczas koniunkcji Księżyca z Wenus (wideo)
Początek - 19:52:19 10° W
Górowanie / kulminacja - 19:55:35 49° S
Koniec / wejście w cień - 19:56:41 33° SE

28.mar -0,8 mag.
Początek - 21:29:17 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:29:37 12° WSW
Koniec / wejście w cień - 21:29:37 12° WSW

29.mar -3,4 mag.
Przelot podczas koniunkcji Księżyca z Aldebaranem (wideo)
Początek - 20:04:30 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:07:47 55° S
Koniec / wejście w cień - 20:10:45 12° ESE

29.mar -2,2 mag.
Początek - 21:41:19 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:43:41 26° SW
Koniec / wejście w cień - 21:43:41 26° SW

30.mar -2,8 mag.
Początek - 20:54:15 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:57:21 35° SSW
Koniec / wejście w cień - 20:58:33 25° SSE

31.mar -3 mag.
Początek - 20:06:26 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:09:38 42° SSW
Koniec / wejście w cień - 20:12:41 11° SE

31.mar -1,5 mag.
Początek - 21:43:43 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 21:45:37 16° SW
Koniec / wejście w cień - 21:45:37 16° SW

01.kwi -1,9 mag.
Początek - 20:55:37 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:58:14 21° SSW
Koniec / wejście w cień - 20:59:46 16° S

02.kwi -2,2 mag.
Początek - 20:07:39 10° W
Górowanie / kulminacja - 20:10:34 28° SSW
Koniec / wejście w cień - 20:13:28 10° SE


Tydzień 3 (03 - 04.04.2020)


03.kwi -1,1 mag.
Początek - 20:57:44 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 20:58:55 11° SW
Koniec / wejście w cień - 21:00:07 10° SSW

04.kwi -1,3 mag.
Początek - 20:09:10 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 20:11:19 16° SW
Koniec / wejście w cień - 20:13:28 10° S


Podane koordynaty będą się zawsze nieznacznie różnić w zależności od dokładnej lokalizacji obserwatora i nie dotyczą jednakowo wszystkich regionów Polski - różnice te nie są jednak znaczne i ograniczają się do kilkunastu-kilkudziesięciu sekund. Bardziej natomiast uwidaczniać się będą różnice w wysokości ISS nad horyzontem rzutujące jednocześnie na jasność maksymalną Stacji w konkretnym przelocie. Wraz z bardziej południową szerokością geograficzną rosnąć o odpowiednią ilość stopni będzie elewacja ISS jednocześnie z nieco wyższą od podanych wyżej jasności (przeważnie ujemnych) wyrażonych w magnitudo. Aby ustalić czasy dla swojej lokalizacji można posiłkować się poprzez Heavens Above lub choćby wspomniane wyżej aplikacje mogące dzięki sygnałowi GPS z urządzenia mobilnego obliczyć czasy przelotów maksymalnie dokładnie na ile będzie na to pozwalała precyzja samego urządzenia.

Sortowanie podanych przelotów według: data i jasność maksymalna wyrażona w mag., godzina początku przelotu lub momentu, od którego ISS stanie się oświetlona (przy przelotach porannych), elewacja wyrażona w stopniach nad horyzontem i azymut, następnie maksimum, również z elewacją i azymutem, na końcu moment zakończenia widoczności przelotu, elewacja i azymut.

  f    t   Bądź na bieżąco z tekstami, zjawiskami astronomicznymi, alarmami zorzowymi i wszystkim co ważne dla amatora astronomii - dołącz do stałych czytelników bloga na Facebooku, obserwuj blog na Twitterze bądź zapisz się do subskrybentów kwartalnego Newslettera.

10 komentarzy:

  1. Dzięki za nową porcję info. Fajna wizualizacja! Czy można się dowiedzieć jakich narzędzi używasz do robienia takich ciekawych zrzutów wideo ze Stellarium?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki! Działam bez pobierania zewnętrznych aplikacji używając jedynie dedykowanej nakładki do gier od Nvidii (GeForce Experience) domyślnie już na komputerze zainstalowanej bo mi po prostu wystarcza. Tym nie mniej zakładam, że większość programów do nagrywania ekranu czy screenshotów wykonuje takie zadanie równie należycie, może i nawet lepiej, ale co kto woli :-) Pozdr!

      Usuń
  2. Ja akurat nie załapię się na te najlepsze przeloty na tle Wenus czy Plejad jak na filmiku, ale i tak będę zadowolony podczas tych koniunkcji jeśli tylko pogoda pozwoli to zobaczyć. Księżyc, Wenus, Plejady, Aldebaran, Hiady w środku przetnie to wszystko ISS :)
    Robert

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W moim przypadku również nie mam szans na to, co szczęśliwcy w kilku lokalizacjach, ale taka jest już uroda przelotów ISS. Stacja mimo wszystko jest na tyle blisko nas, że niewielka różnica w położeniu geograficznym skutkuje radykalnymi zmianami jej trajektorii na tle gwiazd, ale myślę, że przy takim skupieniu jasnych obiektów na zachodzie 28-29.03 nawet pobliski przelot ISS będzie pięknym dodatkiem.

      Usuń
  3. Hawkeye!
    wiem że to nie w temacie, ale wlaśnie teraz, w tej chwili od ok. 19:40 centralnie nad Aleksandrowem Kujawskim przelot, chyba starlinków. Nie aż tak widowiskowe jak wcześniej ale i tak niezwykłe - w nieco większych odstępach, jak przy koronawirusie i nieco bledsze, ale i tak pięknie widać!

    OdpowiedzUsuń
  4. Witam wszystkich pasjonatów obserwacji nocnego nieba!

    Jako, że dzisiaj ostatnia noc przed wejściem w życie (od jutra do 11 kwietnia) dodatkowych ograniczeń w opuszczaniu domu, związanych z koronawirusem, warto dzisiaj wieczorem popatrzeć jeszcze w niebo. Sporo będzie się działo. U mnie w Lublinie stosowna pogoda na obserwacje!

    Program:

    1/ od ok. 19:05 do 19:20 przelot Starlink-4, wysoki prawie przez cały nieboskłon od zachodniego horyzontu do wschodniego, gdzie satelity będą znikały w cieniu Ziemi koło gwiazdy Denebola z gwiazdozbioru Lwa (na wysokości ok. 30° E).

    2/ od ok. 19:35 do 19:50 Pierwszy dzisiaj, krótki przelot OneWeb-3 (ponad 30 satelitów z konkurencyjnej konstelacji internetowej) - satelity pojawią się nisko na północno-wschodnim nieboskłonie, wychodząc z cienia na wysokości ok 15° i podążając ku północnemu horyzontowi.

    3/ od ok. 19:52 do 19:56 Wysoki Przelot ISS (ok. 15:54 z sekundami między Hiadami i Plejadami, o czym wspominał wyżej Tomek). ISS zniknie w cieniu po przekroczeniu Zenitu gdzieś w okolicach Wielkiego Wozu.

    4/ od ok. 21:06 do 21:25 Drugi przelot OneWeb z możliwością obserwacji satelitów z paczki trzeciej (najnowszej) i drugiej. Szczegóły opisałem: TUTAJ

    Obserwacje OneWeb nie będą łatwe, ze względu na niską elewację przelotu i sporą odległość satelitów od obserwatora (wskazana zaoewne lornetka). Jeśli komuś uda się zaobserwować satelity OneWeb, to niech się podzieli spostrzeżeniami, bo na ten temat nie było dotychczas żadnych komentarzy.

    Jak to będzie dokładnie wyglądało dla waszych miejscówek obserwacyjnych warto sprawdzić na Heavens-Above.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Przed chwilą widziałem ISS (w pierwszym dzisiaj, w Lublinie przelocie), całkiem dobrze widoczną na jeszcze jasnym niebie.

      Usuń
  5. Witam widziałem dzisiaj 25 03 2020 o 19:02 i potem o 20:39 ,ten drugi był krótszy przelot. Czekam na dokowanie statku kosmicznego Sojuz 9 04 2020 tylko o której godzinie i czy zobaczę gołym okiem? Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To już będzie po zakończeniu okresu widoczności ISS z Polski zatem nie będzie szansy na obserwacje dokowania. A nastąpić ono powinno około 15:20, czyli nawet gdyby to było nadal w trakcie okresu widoczności to i tak w godzinach dziennych.

      Usuń
    2. Piotr, gołym okiem samego dokowania nie zobaczysz, ale statek, podążający za/przed ISS, zbliżający się do dokowania już szybciej. Tyle, że statek, który będzie dokował dopiero za wiele/naście godzin, będzie leciał daleko za lub przed stacją i widowisko może nie być ciekawe, nawet sam statek można wtedy łatwo przeoczyć, bo jest on zwykle znacznie słabszy od jasno "świecącej" ISS. Chodzi o to, żeby wizualnie było to atrakcyjne, czyli statek musi się znajdować blisko stacji (widziany jednocześnie ze stacją), najlepiej tak kilka/naście stopni kątowych od ISS a trafić na taką koincydencję czasową to już prawdziwa bajka i rzadkość! Przypominam, że w czasie okresu widoczności ISS nad Polską możemy ją widzieć raptem przez max. 7-3 minut w ciągu tylko dwóch (najwyżej trzech) przelotów, które możemy oglądać tylko w przeciągu ok. 2-3 godz. przed lub po zachodzie Słońca - NIE MA MOŻLIWOSCI OGLĄDANIA ISS PRZEZ CAŁĄ NOC, a i tak tylko jeden z tych przelotów może być najdłuższy, prawie przez cały nieboskłon! Brać należy również pod uwagę całkiem częste odraczanie startów misji na ISS, które początkowo niby wypadają w czasie widoczności ISS nad Polską, ale po odroczeniu startu, wyskakują poza okres widoczności stacji nad Polską (o czym wspomiał wyżej Tomek-Hawkeye). Już nie wspomnę o pogodzie, która potrafi być niezwykle, perfidnie złośliwa!!

      Czytaj co piszą na forum Schedule of ISS part events (ale sprawdzaj aktualizacje, które pojawiają się na forum dalej): TUTAJ - masz tam opis wszystkich misji na ISS z czasami (podany jest tam czas UTC, trzeba dodać 1 godz. dla czasu zimowego lub 2 dla czasu letniego, aby uzyskać nasz czas: CET czy CEST) i informacjami o ewentualnych przesunięciach startów. Porównuj to z okresami widoczności ISS nad Polską, które sprawdzisz dla swojej miejscówki obserwacyjnej w serwisie: Heavens-Above. Ale do odległych misji należy podchodzić ostrożnie, jeśli zobaczymy, że mogą być zbieżne z czasami widocznych przelotów ISS nad Polską - zaznaczyć je w kalendarzu, ale śledzić uważnie, czy nam z niego przypadkiem nie wypadną (z powodu złej prognozy pogody, czy przesunięcia startu).
      Jeszcze na koniec, jedna uwaga: Sojuzy i Progressy, ze względu na krótki obecnie czas przelotu na ISS są całkowitym ewenementem do obserwacji łącznie ze stacją, już łatwiej trafić na inne statki, dłużej lecące do stacji(Dragon-cargo, Cygnus, HTV).

      Powodzenia w tropieniu. Pozdrawiam: Jurek.

      Usuń

Zainteresował Ciebie wpis? Masz własne spostrzeżenia? Chcesz dołączyć do dyskusji lub rozpocząć nową? Śmiało! :-)
Jak możesz zostawić komentarz? - Instrukcja
Pamiętaj o Polityce komentarzy

W komentarzach możesz stosować podstawowe tagi HTML w znacznikach <> jak b, i, a href="link"