czwartek, 2 lipca 2020

Widoczność ISS (lipiec 2020): przeloty w białe noce (2/2)

Przed nami drugi i ostatni okres widoczności Międzynarodowej Stacji Kosmicznej podczas sezonu białych nocy. Przygotujmy się na największą częstotliwość przelotów, najdłuższy czas ich conocnej widoczności, najefektowniejsze jasności ISS w trakcie przelotów i rozpiętość momentów występowania przelotów od godzin poranne przez całonocne aż do wieczornych na przestrzeni całego miesiąca! Pora na szczegóły dla drugiego i ostatniego tak rozbudowanego i widowiskowego okresu dostrzegalnych przelotów ISS w 2020 roku.

Skąd tak odmienne cechy tego okresu widoczności?

Nieustanna bliskość Słońca pod horyzontem z perspektywy Polski i brak nocy astronomicznych, podczas których centrum tarczy Dziennej Gwiazdy skrywa się minimum 18 stopni pod horyzont, sprawia, że sztuczne obiekty orbitujące nad Ziemią i przelatujące nad Polską, znacznie częściej i dłużej bywają w zasięgu promieni słonecznych. Momentami, obserwując niebo w pogodną noc z dala od miejskich świateł, nawet tylko w kilka minut można odnieść słuszne wrażenie, że nad głowami nieustannie orbituje tyle widocznych satelitów, że niebawem zaczną się tam robić korki! - zwłaszcza gdy trafiamy na przelot jakiejś paczki Starlinków. Osoby, które co rusz wyłapują satelity w czasie nocnych obserwacji z pewnością wiedzą jak dużą niekiedy liczbę sztucznych obiektów można dostrzec w niedługim czasie, tym bardziej o letniej porze.

Z jednej strony wspomniana ciągła bliskość Słońca pod horyzontem prowadzi do wzrostu częstotliwości obserwowanych przelotów rozmaitych satelitów z Międzynarodową Stacją Kosmiczną na czele, z drugiej skutkuje dłuższym czasem widoczności przelotów i wzrostem ich widowiskowości przez jeszcze pełniejsze oświetlanie obiektu przez Słońce.

Właśnie z tego powodu, w każdym roku dwa okresy widoczności ISS stają się dla nas obserwatorów szczególnie cenne i uwielbiane - te podczas sezonu białych nocy, przy czym pierwszy z nich jest już za nami. Stacja kosmiczna jest wówczas w białe noce oświetlania podczas znacznie większej liczby swoich przelotów nad Polską, a w kilku tygodniach bliskich przesileniu letniemu właściwie prawie podczas każdorazowej obecności nad naszym krajem, co objawia się najszerszym jaki tylko może wystąpić zakresem godzin poszczególnych przelotów - od pierwszych godzin po skryciu się Słońca pod horyzont po ostatnie etapy świtu. I choć przesilenie letnie oddala się już powoli w przeszłość, zasada widoczności ISS pozostanie ta sama jak podczas wiosennej części przelotów w białe noce: początkowo dominują godziny poranne, jako, że strefa widocznych przelotów, rozpatrując to globalnie, zawsze posuwa się ze wschodu na zachód; im bliżej połowy okresu widoczności tym bardziej godziny obserwacji przelotów zaczynają się mieszać - wieczorne z porannymi plus takimi nawet w środku nocy (bo nawet wtedy Słońce jest wciąż niedaleko pod horyzontem), by w końcu dominujące stały się godziny wieczorne zwiastujące finał okresu widoczności.

Poza wzrostem częstotliwości przelotów dostrzegalnych z perspektywy Polski największa w roku staje się także ich widowiskowość. Stacja przelatując nad naszym krajem zawsze znajduje się bliżej Dziennej Gwiazdy w porównaniu do innych okresów widoczności podczas nocy astronomicznych, oświetlana jest więc możliwie pełnie przynosząc nam najjaśniejsze w roku przeloty. Podczas rozpoczynającego się okresu widoczności Międzynarodowa Stacja Kosmiczna ukaże się polskim obserwatorom ponad... 60 razy (!) osiągając bardzo często jasność powyżej -3,5 mag., po maksymalną możliwą -3,9 do -4,0 mag. Wraz ze zbliżaniem się ku połowie okresu widoczności wzrośnie częstotliwość dobowa przelotów, które powtarzać się będą nawet 5 razy w ciągu jednej doby. Okres dostrzegalnych przelotów rozciągnie się na cały miesiąc.

Jak zwykle przypomnę, zwłaszcza dla osób stawiających pierwsze kroki w tym temacie:
➪ podczas pierwszych w tym okresie przelotów występujących o godzinach porannych ISS przeważnie zaczyna się ukazywać dopiero na niebie wschodnim lub południowym (przemieszczając się niezmiennie na wschód) i z każdą chwilą przelotu zmniejszając elewację i pozostając w zasięgu nawet po sam wschodni bądź południowo-wschodni horyzont - jako, że w tych przelotach widzieć ją będziemy podczas wchodzenia w strefę dnia orbitalnego nie będzie ona gasnąć nad wschodem tak, jak podczas przelotów wieczornych;
➪ z kolei podczas przelotów dostrzegalnych podczas widoczności "mieszanej" w połowie nocy jak i przelotów wieczornych wypatrywanie ISS rozpoczynamy tradycyjnie od nieba zachodniego lub południowo-zachodniego, na którym ISS zacznie się ukazywać nabierając z każdą chwilą jasności i wysokości nad horyzontem;
➪ zaś podczas przelotów wieczornych ISS wlatując nad Polskę znajduje się już w strefie dnia orbitalnego przebywając w zasięgu promieni słonecznych, zatem przy bezchmurnej pogodzie i dobrej przejrzystości powietrza może się ona uwidaczniać przy niższych od 10 stopni elewacjach nad zachodnim horyzontem (zatem nieco szybciej od podanych niżej czasów), ale z uwagi na niską wówczas jeszcze jasność, na ogół słabszą przejrzystość atmosfery i znikomą prędkość kątową względem obserwatora jej ujrzenie bywa w takich chwilach zdecydowanie trudniejsze.

W trakcie tego okresu widoczności ISS planowany jest start dziesiątej paczki Starlinków - ewentualne informacje i relacje z obserwacji zamieszczane są  w tym tekście i dyskusji pod nim. Prócz tego 23 lipca wystartować ma Progress MS-15 z zaopatrzeniem dla ISS, jednak jego start i dokowanie odbyć się powinny w czasie dziennych godzin nad Polską, co wyklucza na dzień dzisiejszy szanse na obserwacje przelotów rosyjskiego statku transportowego.

Posiadacze telefonów z Androidem mogą się wspomóc w obserwacjach recenzowanymi dawniej na blogu aplikacjami ISS Detector tudzież bardziej rozbudowanym Heavens Above. Poniżej orientacyjny harmonogram dostrzegalnych przelotów z Pomorza; wszystkie godziny podane są według strefy CEST (czas środkowoeuropejski letni) obowiązujący aktualnie w Polsce.

Przeloty ISS widoczne z Polski: lipiec 2020

Możesz przejść od razu do:
- Tydzień 1 (03-09.07.2020),
- Tydzień 2 (10-16.07.2020),
- Tydzień 3 (17-23.07.2020),
- Tydzień 4 (24-30.07.2020).

Tydzień 1 (03-09.07.2020)


03.lip -1,4 mag.
Początek - 02:36:56 10° SSE
Górowanie / kulminacja - 02:37:58 11° SE
Koniec / wejście w cień - 02:39:00 10° ESE

04.lip -2,5 mag.
Początek - 03:23:21 10° SW
Górowanie / kulminacja - 03:26:15 27° SSE
Koniec / wejście w cień - 03:29:09 10° E

05.lip -2,1 mag.
Początek - 02:36:40 14° S
Górowanie / kulminacja - 02:38:30 21° SSE
Koniec / wejście w cień - 02:41:06 10° E

06.lip -1,8 mag.
Początek - 01:50:17 15° SSE
Górowanie / kulminacja - 01:50:47 15° SE
Koniec / wejście w cień - 01:52:50 10° ESE

06.lip -3,2 mag.
Początek - 03:23:46 10° SW
Górowanie / kulminacja - 03:26:58 41° SSE
Koniec / wejście w cień - 03:30:10 10° E

07.lip -1,3 mag.
Początek - 01:03:50 10° SE
Górowanie / kulminacja - 01:03:50 10° SE
Koniec / wejście w cień - 01:04:00 10° SE

07.lip -2,9 mag.
Początek - 02:36:44 15° SW
Górowanie / kulminacja - 02:39:08 34° SSE
Koniec / wejście w cień - 02:42:13 10° E

08.lip -2,6 mag.
Początek - 01:50:14 22° S
Górowanie / kulminacja - 01:51:19 27° SSE
Koniec / wejście w cień - 01:54:12 10° E

08.lip -3,6 mag.
Początek - 03:24:26 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 03:27:44 54° S
Koniec / wejście w cień - 03:31:02 10° E

09.lip -2,3 mag.
Początek - 01:03:40 20° SE
Górowanie / kulminacja - 01:03:40 20° SE
Koniec / wejście w cień - 01:06:05 10° E

09.lip -3,5 mag.
Początek - 02:36:33 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 02:39:50 48° SSE
Koniec / wejście w cień - 02:43:05 10° E


Tydzień 2 (10-16.07.2020)


10.lip -1,6 mag.
Początek - 00:17:01 13° ESE
Górowanie / kulminacja - 00:17:01 13° ESE
Koniec / wejście w cień - 00:17:46 10° ESE

10.lip -3,3 mag.
Początek - 01:49:54 19° SW
Górowanie / kulminacja - 01:51:56 41° SSE
Koniec / wejście w cień - 01:55:08 10° E

10.lip -3,6 mag.
Początek - 03:25:10 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:28:28 56° S
Koniec / wejście w cień - 03:31:47 10° ESE

11.lip -3,1 mag.
Początek - 01:03:14 28° SSW
Górowanie / kulminacja - 01:04:11 33° SSE
Koniec / wejście w cień - 01:07:15 10° E

11.lip -3,7 mag.
Początek - 02:37:21 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 02:40:40 57° S
Koniec / wejście w cień - 02:43:58 10° E

12.lip -2,8 mag.
Początek - 00:16:17 26° SSE
Górowanie / kulminacja - 00:16:20 26° SSE
Koniec / wejście w cień - 00:19:12 10° E

12.lip -3,7 mag.
Początek - 01:49:26 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 01:52:44 54° S
Koniec / wejście w cień - 01:56:03 10° E

12.lip -3,5 mag.
Początek - 03:26:03 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:29:18 46° SSW
Koniec / wejście w cień - 03:32:32 10° ESE

12.lip -2,3 mag.
Początek - 23:28:50 20° SE
Górowanie / kulminacja - 23:28:50 20° SE
Koniec / wejście w cień - 23:31:04 10° E

13.lip -3,6 mag.
Początek - 01:01:38 11° WSW
Górowanie / kulminacja - 01:04:49 48° SSE
Koniec / wejście w cień - 01:08:04 10° E

13.lip -3,6 mag.
Początek - 02:38:04 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:41:22 53° S
Koniec / wejście w cień - 02:44:40 10° ESE

13.lip -2 mag.
Początek - 22:38:45 10° S
Górowanie / kulminacja - 22:40:43 15° SE
Koniec / wejście w cień - 22:42:42 10° ESE

14.lip -3,4 mag.
Początek - 00:13:42 10° SW
Górowanie / kulminacja - 00:16:54 41° SSE
Koniec / wejście w cień - 00:20:05 10° E

14.lip -3,7 mag.
Początek - 01:50:07 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:53:26 56° S
Koniec / wejście w cień - 01:56:44 10° ESE

14.lip -3 mag.
Początek - 03:26:52 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:29:53 31° SSW
Koniec / wejście w cień - 03:32:55 10° SE

14.lip -3,1 mag.
Początek - 23:25:55 10° SW
Górowanie / kulminacja - 23:28:59 33° SSE
Koniec / wejście w cień - 23:32:03 10° E

15.lip -3,8 mag.
Początek - 01:02:09 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 01:05:28 57° S
Koniec / wejście w cień - 01:08:46 10° E

15.lip -3,3 mag.
Początek - 02:38:49 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:41:59 39° SSW
Koniec / wejście w cień - 02:45:09 10° SE

15.lip -2,7 mag.
Początek - 22:38:15 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 22:41:06 26° SSE
Koniec / wejście w cień - 22:43:57 10° E

16.lip -3,7 mag.
Początek - 00:14:12 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 00:17:30 54° S
Koniec / wejście w cień - 00:20:48 10° E

16.lip -3,6 mag.
Początek - 01:50:48 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:54:03 47° SSW
Koniec / wejście w cień - 01:57:18 10° ESE

16.lip -2,3 mag.
Początek - 03:27:52 10° W
Górowanie / kulminacja - 03:30:19 19° SSW
Koniec / wejście w cień - 03:32:46 10° SSE

16.lip -3,6 mag.
Początek - 23:26:17 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 23:29:32 47° SSE
Koniec / wejście w cień - 23:32:47 10° E


Tydzień 3 (17-23.07.2020)


17.lip -3,7 mag.
Początek - 01:02:48 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:06:05 53° S
Koniec / wejście w cień - 01:09:23 10° ESE

17.lip -2,7 mag.
Początek - 02:39:39 10° W
Górowanie / kulminacja - 02:42:28 25° SSW
Koniec / wejście w cień - 02:45:17 10° SSE

17.lip -3,3 mag.
Początek - 22:38:23 10° SW
Górowanie / kulminacja - 22:41:34 40° SSE
Koniec / wejście w cień - 22:44:45 10° E

18.lip -3,8 mag.
Początek - 00:14:47 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:18:06 57° S
Koniec / wejście w cień - 00:21:25 10° ESE

18.lip -3,1 mag.
Początek - 01:51:31 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:54:34 32° SSW
Koniec / wejście w cień - 01:57:22 11° SE

18.lip -3 mag.
Początek - 21:50:35 10° SW
Górowanie / kulminacja - 21:53:38 32° SSE
Koniec / wejście w cień - 21:56:41 10° E

18.lip -3,7 mag.
Początek - 23:26:47 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 23:30:06 57° S
Koniec / wejście w cień - 23:33:25 10° E

19.lip -3,4 mag.
Początek - 01:03:26 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:06:38 40° SSW
Koniec / wejście w cień - 01:07:34 31° SSE

19.lip -3,6 mag.
Początek - 22:38:48 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 22:42:05 53° S
Koniec / wejście w cień - 22:45:23 10° E

20.lip -3,6 mag.
Początek - 00:15:23 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:18:39 47° SSW
Koniec / wejście w cień - 00:20:07 27° SE

20.lip -1,5 mag.
Początek - 01:52:26 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:52:58 13° WSW
Koniec / wejście w cień - 01:52:58 13° WSW

20.lip -3,5 mag.
Początek - 21:50:50 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 21:54:05 47° SSE
Koniec / wejście w cień - 21:57:20 10° E

20.lip -3,7 mag.
Początek - 23:27:20 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:30:38 53° S
Koniec / wejście w cień - 23:33:04 17° ESE

21.lip -2,2 mag.
Początek - 01:04:11 10° W
Górowanie / kulminacja - 01:05:56 21° WSW
Koniec / wejście w cień - 01:05:56 21° WSW

21.lip -3,7 mag.
Początek - 22:39:17 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:42:36 57° S
Koniec / wejście w cień - 22:45:55 10° ESE

22.lip -3 mag.
Początek - 00:16:00 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:19:03 32° SSW
Koniec / wejście w cień - 00:19:03 32° SSW

22.lip -3,6 mag.
Początek - 21:51:15 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 21:54:33 56° S
Koniec / wejście w cień - 21:57:52 10° E

22.lip -3,3 mag.
Początek - 23:27:53 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:31:05 40° SSW
Koniec / wejście w cień - 23:32:17 28° SSE

23.lip -3,5 mag.
Początek - 22:39:48 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:43:04 48° SSW
Koniec / wejście w cień - 22:45:34 16° ESE


Tydzień 4 (24-30.07.2020)


24.lip -1,9 mag.
Początek - 00:16:49 10° W
Górowanie / kulminacja - 00:18:27 18° SW
Koniec / wejście w cień - 00:18:27 18° SW

24.lip -3,5 mag.
Początek - 21:51:42 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:55:00 54° S
Koniec / wejście w cień - 21:58:18 10° ESE

24.lip -2,6 mag.
Początek - 23:28:32 10° W
Górowanie / kulminacja - 23:31:24 26° SSW
Koniec / wejście w cień - 23:31:46 25° SSW

25.lip -2,9 mag.
Początek - 22:40:20 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:43:24 33° SSW
Koniec / wejście w cień - 22:45:07 20° SSE

26.lip -3,1 mag.
Początek - 21:52:11 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:55:23 41° SSW
Koniec / wejście w cień - 21:58:31 10° SE

26.lip -1,7 mag.
Początek - 23:29:31 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 23:31:24 15° SW
Koniec / wejście w cień - 23:31:24 15° SW

27.lip -2,1 mag.
Początek - 22:41:01 10° W
Górowanie / kulminacja - 22:43:36 20° SSW
Koniec / wejście w cień - 22:44:49 17° S

28.lip -2,4 mag.
Początek - 21:52:42 10° W
Górowanie / kulminacja - 21:55:37 27° SSW
Koniec / wejście w cień - 21:58:15 11° SSE

29.lip -1,3 mag.
Początek - 22:42:38 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 22:43:36 11° SW
Koniec / wejście w cień - 22:44:34 10° SSW

30.lip -1,6 mag.
Początek - 21:53:35 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 21:55:39 15° SW
Koniec / wejście w cień - 21:57:45 10° S


Podane koordynaty będą się zawsze nieznacznie różnić w zależności od dokładnej lokalizacji obserwatora i nie dotyczą jednakowo wszystkich regionów Polski - różnice te nie są jednak znaczne i ograniczają się do kilkunastu-kilkudziesięciu sekund. Bardziej natomiast uwidaczniać się będą różnice w wysokości ISS nad horyzontem rzutujące jednocześnie na jasność maksymalną Stacji w konkretnym przelocie. Wraz z bardziej południową szerokością geograficzną rosnąć o odpowiednią ilość stopni będzie elewacja ISS jednocześnie z nieco wyższą od podanych wyżej jasności (przeważnie ujemnych) wyrażonych w magnitudo. Aby ustalić czasy dla swojej lokalizacji można posiłkować się poprzez Heavens Above lub choćby wspomniane wyżej aplikacje mogące dzięki sygnałowi GPS z urządzenia mobilnego obliczyć czasy przelotów maksymalnie dokładnie na ile będzie na to pozwalała precyzja samego urządzenia.

Sortowanie podanych przelotów według: data i jasność maksymalna wyrażona w mag., godzina początku przelotu lub momentu, od którego ISS stanie się oświetlona (przy przelotach porannych), elewacja wyrażona w stopniach nad horyzontem i azymut, następnie maksimum, również z elewacją i azymutem, na końcu moment zakończenia widoczności przelotu, elewacja i azymut.


  f    t   Bądź na bieżąco z tekstami, zjawiskami astronomicznymi, alarmami zorzowymi i wszystkim co ważne dla amatora astronomii - dołącz do stałych czytelników bloga na Facebooku, obserwuj blog na Twitterze bądź zapisz się do subskrybentów kwartalnego Newslettera.

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza

Zainteresował Ciebie wpis? Masz własne spostrzeżenia? Chcesz dołączyć do dyskusji lub rozpocząć nową? Śmiało! :-)
Jak możesz zostawić komentarz? - Instrukcja
Pamiętaj o Polityce komentarzy

W komentarzach możesz stosować podstawowe tagi HTML w znacznikach <> jak b, i, a href="link"