Posty

NIEBO NAD NAMI (11) - Listopad 2022: Leonidy z Taurydami, seria koniunkcji i przedsmak marsjańskiej opozycji

No, to teraz tylko przetrzymać jakoś ten "najwspanialszy" miesiąc i będzie z górki. Najwspanialszy, bo żaden inny miesiąc nie daje nam tyle czasu do odpoczynku od hobby, zapomnienia o wyglądzie nocnego nieba, zakurzenia sprzętu i okazji do odespania zarwanych nocy, co listopad. Wiem, że nie na to czytelnicy liczycie, ale z pewnością doskonale wiecie także po swoich doświadczeniach, że strasznie niska ilość pogodnych dni i nocy w listopadzie jest zazwyczaj standardem, a w szczególnie kiepskich sezonach jedynie początkiem wielomiesięcznej słoty, którą na wyraźniejszy sposób kończy tak naprawdę dopiero wiosna. Oczywiście nie jest też tak, że wraz z listopadem na nocne obserwacje musimy poczekać do wiosny, bo jednak i Plejady często wielu wspomina, i Orion w jakiś sposób zyskać musiał swoją popularność, a i słynna jesienno-zimowa czerń wspaniale rozgwieżdżonego nieba nie rzadko stanowi piękne wspomnienia po wyjściach na obserwacje. Wychodzi więc na to, że pomimo drugiej połowy je...

NIEBO NAD NAMI (7) - Lipiec 2019 - Zaćmienie Księżyca, opozycja Saturna i obłoki srebrzyste na szczyt sezonu białych nocy

Oto i półmetek 2019 roku! Dobra nowina - wchodzimy w pełnię sezonu białych nocy, zwykle najgorętszy miesiąc (choć czerwiec 2019 będzie ciężko przebić) oraz w okres o największym komforcie termicznym podczas dłuższych wypadów ze sprzętem pod nocne niebo. Tak na rozpoczynający się lipiec mają prawo patrzeć wszyscy optymiści. Pesymiści - czy może realiści, dopowiedzą jednak do tego, że i owszem - "ciepełka" nam pewnie nie zabraknie, ale tak czy siak proces się odwrócił i dni jednak już się skracają. Aby jednak wytrwać w dobrym nastroju zakryjmy to poprzednie zdanie kolejnymi optymistycznymi wieściami - zanim dni wyraźnie się skrócą minie jeszcze sporo tygodni, a tegoroczny lipiec poza maksimum sezonu obłoków srebrzystych, jakie od kilku tygodni zachwycają obserwatorów umiarkowanych szerokości geograficznych, przyniesie nam także wyczekiwaną przez wielu - choć daleką od satysfakcjonującej - opozycję Saturna, drugi i ostatni okres widoczności Międzynarodowej Stacji Kosmicznej pod...

NIEBO NAD NAMI (4) - Kwiecień 2019 - Widowiskowe pożegnanie z Bykiem i maksimum Lirydów

Wiosna, wiosna - wiosna, ach to Ty! - te słowa piosenki nieodżałowanego Marka Grechuty możemy już sobie podśpiewywać coraz odważniej, a w wielu regionach już w pełnej orkiestracji za sprawą coraz chętniej goszczących u nas przyjemnych temperatur powietrza. Wprawdzie krótkie okresy z chłodniejszymi dniami nadal mogą nam towarzyszyć, to jednak najpogodniejsza pora roku już do nas zawitała i przygotowała dla nas serię pięknych zjawisk astronomicznych, którymi pożegnamy efektowne gwiazdozbiory nieba zimowego z Bykiem na czele. W jego obrębie pierwszych kilkanaście dni przyniesie kontynuację rozpoczętej w marcu koniunkcji Marsa z Plejadami, która stanie się jeszcze bardziej widowiskowa za sprawą dołączenia Młodego Księżyca. Czeka nas także tegoroczna aktywność meteorów z roju Lirydów, które swoje maksimum osiągną w trzeciej dekadzie miesiąca. Po przejściu na czas letni, teraz w najszybszym tempie w roku przybywa nam minut ze Słońcem każdego dnia, przybywać będzie też okresów z do...

NIEBO NAD NAMI (2) - Luty 2019 - Zakrycie Saturna przez Księżyc

Po nokautującej przewadze pochmurnej aury nad pogodną podczas bieżącego sezonu jesienno-zimowego docieramy do ostatniego już miesiąca meteorologicznej zimy. Wprawdzie nie wiąże się to jeszcze ze znaczną poprawą statystyk pogodowych, które zawsze najpiękniej kształtują się dla nas wiosną, ale do jej nadejścia jest już naprawdę bliżej niż dalej i to powinno nas pocieszać - nawet gdyby luty podtrzymał standardy pogodowe w Polsce, które w grudniu 2018 zabrały nam jedyną taką doskonałą widoczność komety 46P/Wirtanen od 70 lat, a w styczniu niwecząc obserwacje całkowitego zaćmienia Księżyca nad praktycznie 99% powierzchnią naszego kraju. Nie da się ukryć, że zima ta bardzo mocno wystawia na próbę cierpliwość i zapał pasjonatów astronomii, ale im bliżej wiosny, tym powiewów nadziei dla spragnionych pogodnego nieba powinno systematycznie przybywać. Sprawdźmy zatem na jakie widowiska możemy liczyć podczas nocnych obserwacji w najkrótszym miesiącu roku, gdyby chmury zechciały choć trochę zaprze...

NIEBO NAD NAMI (9) - Wrzesień 2017 - Oblężenie planetarne porannego nieba

Po dwóch wakacyjnych miesiącach, które pewnie jak zwykle jednym minęły zbyt szybko, a innym się dłużyły, wkraczamy w miesiąc, w którym powitamy już astronomiczną jesień doświadczając zrównania długości dnia z nocą i następującej po tym dominacji gwiaździstej pory doby nad coraz mniej licznymi godzinami ze Słońcem. Zanim jednak dni naprawdę wyraźnie się skrócą czeka nas istne oblężenie porannego nieba w wykonaniu planet wewnętrznych, oblężenie które dla porannych skowronków będzie wprost wymarzonym maratonem w obserwacjach coraz to piękniejszych zbliżeń jasnych obiektów. Pora na prześledzenie nadchodzących atrakcji wrześniowego nieba!

NIEBO NAD NAMI (6) - Czerwiec 2017 - Opozycja Saturna, przeloty ISS, maksimum Czerwcowych Bootydów i polowanie na obłoki srebrzyste w szczycie sezonu białych nocy

Same dobre nowiny w tej części dla wszystkich, którzy lubią gdy na dworze jest długo jasno i zarazem bardzo wcześnie świta. W tym roku chyba nawet wielu miłośników astronomii, którzy z zasady lubią długie i czarne noce nie narzeka tak bardzo na krótkie dni w związku z pochmurną zimą, długo i opornie rozwijającą się wiosną i w efekcie dużymi stratami w czerpaniu przyjemnego ciepła od niemal cały czas przebywającego nad horyzontem Słońca. Już niebawem chować się będzie ono na najkrótszy czas w roku w związku z początkiem astronomicznego lata, kiedy doświadczymy najkrótszych i najjaśniejszych nocy w całym roku. Te najkrótsze noce w roku urozmaicone będą obecnością Saturna przebywającego w tegorocznej opozycji, przelotami Międzynarodowej Stacji Kosmicznej o najwyższych w roku jasnościach, Czerwcowymi Bootydami, a jeśli dopisze nam nieco więcej szczęścia oczom naszym przynajmniej kilkukrotnie powinny ukazać się również spektakularne obłoki srebrzyste.

NIEBO NAD NAMI (12) - Grudzień 2016 - Ostatnia paleta atrakcji na najdłuższe noce w roku

Dni mijają, tygodnie mijają, miesiące mijają i bach! - znów kolejny rok ma się ku końcowi. Wchodzimy w czas najdłuższych nocy, które zdobią najpiękniejsze gwiazdozbiory obfitujące w mnóstwo widowiskowych obiektów,  a te niejednokrotnie już zwykłe lornetki pozwalają nam je docenić. Prócz nich następuje wyraźna poprawa wieczornej widoczności pięknie lśniącej Wenus, a popołudnia i wczesne wieczory urozmaicać będą jasne przeloty Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Pora na dwunastą, ostatnią już część tegorocznego "Nieba nad nami".

NIEBO NAD NAMI (10) - Październik 2016 - Powrót Jowisza, roje meteorów, piękne koniunkcje i przeloty ISS

Po półrocznej przerwie pora na pierwszy miesiąc, w którym to noce są już dominującą częścią doby. Na razie dominacja ta nie jest jeszcze wyraźna, ale z każdym tygodniem coraz bardziej namacalne będą oznaki zbliżania się do okresu z najkrótszymi dniami, w który wejdziemy już za dwa miesiące. Na te coraz efektowniejsze noce niebo przygotowało nam w tym roku między innymi otwarcie nowego sezonu obserwacyjnego Jowisza, mnóstwo przelotów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, które być może będą 2-3 razy urozmaicone towarzystwem zaopatrzeniowego statku Cygnus-5, piękne koniunkcje, a także czas aktywności aż trzech ważnych rojów meteorowych, które będziemy mogli wypatrywać przez niemal wszystkie noce miesiąca, w tym Południowych Taurydów, które co roku przynoszą przynajmniej kilka efektownych bolidów. Powodów do ściskania kciuków za nadejście pięknej polskiej złotej jesieni z pogodnym niebem z pewnością nam nie zabraknie.

NIEBO NAD NAMI (8) - Sierpień 2016 - Seria efektownych zjawisk na powrót nocy astronomicznych

Jest wiele chwil w roku, na które czekają miłośnicy astronomii. Jedną z nich jest powrót nocy astronomicznych, otwierający nowy sezon obserwacyjny już w całej Polsce łącznie z jej najbardziej północnymi regionami. I właśnie tę chwilę teraz zaczynamy doświadczać. Południowe i centralne województwa z sezonem białych nocy już się pożegnały, z kolei w pierwszych dniach sierpnia także i nad samym Bałtykiem zaczniemy już doświadczać prawdziwej nocy z najciemniejszym możliwym niebem, choć stan ten początkowo będzie jeszcze krótkotrwały. Wraz z powrotem nocy astronomicznych w Polsce na obserwatorów czeka seria wspaniałych wydarzeń na niebie, a tym największym w sierpniu, które może jak najbardziej słusznie pełnić rolę wydarzenia otwierającego nowy sezon obserwacyjny będzie maksimum aktywności roju Perseidów. Te - choć zawsze aktywne, w tym roku mogą zachwycić jeszcze bardziej, ba! - najbardziej od dwunastu lat. Będzie na co patrzeć, ale że nie samymi meteorami człowiek żyje, warto prześledzić...

NIEBO NAD NAMI (6) - Czerwiec 2016 - Saturn w opozycji, Mars tuż po niej i polowanie na obłoki srebrzyste

Po jak zwykle pięknym maju, który okazał się miesiącem iście astronomicznych emocji przychodzi pora na miesiąc zamykający już pierwszą połowę tego roku. W ostatnich kilku tygodniach wiele się działo: pierwszy od 13 lat tranzyt Merkurego widoczny z Polski, trzy burze magnetyczne, w tym jedna silna, które zakończyły się obecnością zórz polarnych na polskim niebie czyniąc pod tym względem 2016 rok rekordowym w 24. cyklu aktywności słonecznej, a Czerwona Planeta znalazła się po ponad dwóch latach w opozycji stając się najlepiej dostrzegalnym obiektem Układu Słonecznego na nocnym niebie. W najbliższym miesiącu także wiele będzie się działo - najdogodniejszy czas obserwacji Saturna, kontynuacja bardzo dobrej widoczności Marsa, mnóstwo przelotów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a także pierwszorzędna atrakcja sezonu białych nocy - spektakularne obłoki srebrzyste. Co jeszcze przyniesie nam czerwiec? Pora się przekonać.

NIEBO NAD NAMI (4) - Kwiecień 2016 - Zakrycie Wenus, najlepszy wieczorny Merkury w roku i seria wiosennych koniunkcji

Pierwszy pełny miesiąc z wiosną puka już do naszych drzwi. Po bardzo pochmurnej - u mnie wręcz najbardziej pochmurnej zimie od trzech lat, nie będziemy mieli chyba trudności z jej pożegnaniem. Z resztą wiosną statystycznie możemy liczyć na najwięcej sprzyjającej aury, więc tym bardziej wszelka tęsknota za najchłodniejszą porą roku tym razem raczej nie będzie miała miejsca. Rozpoczynający się miesiąc to między innymi kontynuacja najlepszej widoczności Jowisza w całym roku, powrót Międzynarodowej Stacji Kosmicznej na wieczorne niebo oraz jeden z największych hitów tego roku - dzienne zakrycie Wenus przez Księżyc, któremu poświęcę cały specjalny rozdział. O czym jeszcze warto pamiętać? Czas na czwartą część "Nieba nad nami".

NIEBO NAD NAMI (2) - Luty 2016 - Maraton koniunkcji Księżyca z najjaśniejszymi planetami

Po pierwszym miesiącu, który otworzyła noworoczna umiarkowana burza magnetyczna przynosząca subtelne zorze polarne również nad Polskę wkraczamy w najkrótszy miesiąc roku - choć tym razem - z uwagi na rok przestępny - wzbogacony o dodatkowy dzień. W tym miesiąca czeka nas istny maraton z koniunkcjami, podczas których nasz naturalny satelita spotka się z dosłownie wszystkimi najjaśniejszymi planetami Układu Słonecznego dostępnymi dla nieuzbrojonego oka. Pora na szczegóły atrakcji nocnego nieba w drugim miesiącu tego roku.

NIEBO NAD NAMI (12) - Grudzień 2015: Geminidy, zakrycie Aldebarana i "lornetkowa" kometa na najdłuższe noce w roku

Przed nami ostatni już miesiąc roku i ostatnia seria efektownych atrakcji astronomicznych przewidzianych kalendarzem. Wkraczamy w okres najdłuższych nocy w roku, podczas których zaczynają dominować najwspanialsze gwiazdozbiory. Prócz nich swoją aktywność rozpocznie najbardziej obfity rój meteorów w roku, a posiadaczom lornetek ma szansę ukazać się dość jasna kometa - tak, aby można było wspominać, że ten pamiętny 2015 rok od komety się zaczął i na komecie się skończy. Pora na dwunastą, ostatnią część tegorocznego "Nieba nad nami".

NIEBO NAD NAMI (11) - Listopad 2015 - Leonidy, koniunkcje i... zorze po raz szósty?

Po bardzo obfitym w atrakcje astronomiczne październiku przychodzi pora na jeden z najmniej lubianych przez miłośników rozgwieżdżonego nieba miesięcy. Listopad wprawdzie przynosi nam już bardzo długie noce, podczas których teoretycznie czasu na obserwacje nieba mamy pod dostatkiem, ale niestety z drugiej strony jest to też miesiąc z bardzo niską ilością nocy pogodnych, kiedy nasz sprzęt obserwacyjny możemy w pełni wykorzystać. Jak będzie w tym roku? W rozpoczynającym się miesiącu na blogu także publikacja tekstu będącego odpowiedzią na jedno z pytań * nadesłanych przez czytelników w ostatnim czasie, ale najpierw zaczniemy sobie od przeglądu listopadowego nieba.

NIEBO NAD NAMI (10) - Październik 2015 - Poranny taniec planet, roje meteorów i zakrycie Aldebarana przez Księżyc

Po ogromnych - jednych z największych, emocjach w tym roku związanych z całkowitym zaćmieniem Księżyca, wchodzimy w miesiąc, w którym po długiej przerwie to noce są już dominującą częścią doby, a chwil ze Słońcem ubywa nam coraz mocniej. Rozpoczynający się miesiąc jest jednocześnie ostatnim, w którym można liczyć na dużą liczbę pogodnych nocy, zwłaszcza w momencie nadejścia układów wyżowych przynoszących nam polską złotą jesień. Tegoroczny październik jak mało który z miesięcy w tym roku przygotował nam taką ilość atrakcji w takim rozmieszczeniu czasowym, że praktycznie 2/3 miesiąca każdego dnia będzie dział się spektakl wart obserwacji i fotografii. Jeśli zakreślacie na efektowne zjawiska daty w kalendarzu, tym razem lepiej zakreślcie od razu większość miesiąca.

NIEBO NAD NAMI (8) - Sierpień 2015 - Perseidy, odkrycie Aldebarana i powrót nocy astronomicznych

Nie ma to jak powrót do prawdziwych nocy z maksymalnie ciemnym niebem. Sierpień to moment, w którym żegnamy się z najtrudniejszymi warunkami obserwacyjnymi związanymi z przesileniem letnim i białymi nocami, a które zastępują już noce astronomiczne, dodatkowo przyozdobione najefektowniejszą Drogą Mleczną w całym roku. I choć nie są one jeszcze zbyt długie, a kres białych nocy oznacza również kres możliwości obserwacji obłoków srebrzystych (choć w tym roku wyjątkowo słabych jak na Polskę), to jednak paleta atrakcji jaka nas czeka z pewnością pozwoli rozstać się z tym trudnym okresem bez większego smutku. Będzie się działo. Z okazji dzisiejszych już szóstych urodzin bloga zapraszam na comiesięczny przegląd zjawisk astronomicznych w wydaniu bardziej rozbudowanym. Poza standardowymi rozdziałami poświęconymi widoczności planet czy ważniejszym zjawiskom, w dużej mierze będę się starał Was zachęcić do obserwacji letniej Drogi Mlecznej - świętowanie urodzin bloga wiąże się tu bowiem zawsze ze...

NIEBO NAD NAMI (2): Luty 2015 - Kometa, opozycja Jowisza, efektowne koniunkcje i wieczorne przeloty ISS

Po bardzo przyjemnym rozpoczęciu 2015 roku i licznych pogodnych nocach w pierwszej połowie stycznia, kiedy to obserwowaliśmy kometę C/2014 Q2 (Lovejoy), nieustannie trwamy w niżowej pogodzie gdzie trudno o promienie Słońca w dzień czy promyki tysięcy odległych słońc na nocnym niebie. Styczeń 2015 ostatecznie zapisał się jako miesiąc typowy dla obserwatorów, z ilością nocy niską na tyle, by można porównywać go do zwykle przodującego w tej kwestii listopada. Jaki będzie luty 2015?

NIEBO NAD NAMI (11): Listopad 2014 - Trochę koniunkcji, trochę meteorów, trochę więcej... chmur

Jeśli spytać amatorów nocnego nieba o najbardziej nielubiany miesiąc, wielu pewnie odpowie: listopad. Pogodę często kształtują w tym okresie liczne układy niskiego ciśnienia, doświadczamy frontu za frontem, opady, wiatry, jesienna szaruga w pełnym wydaniu - i właśnie taki miesiąc musimy teraz znów powitać. Patrząc na statystykę pogodową, rzadko kiedy dostajemy w listopadzie zadowalającą ilość pogodnych dni czy nocy, ale jeśli już sprzyjająca aura się trafi, to listopadowe niebo potrafi zachwycić. Co teoretycznie (a praktycznie pewnie nad chmurami) będzie dostępne naszym oczom w tegorocznym listopadzie?

NIEBO NAD NAMI (10): Październik 2014 - Powrót Merkurego, Orionidów i czasu zimowego

Przed nami październik – miesiąc, w którym dojdzie do wyjątkowego wydarzenia, jakim będzie niezwykle bliski przelot komety C/2013 A1 (Siding Spring) nad powierzchnią Marsa. Niestety w najciekawszym momencie zjawisko to będzie poza zasięgiem amatorów, przez co dla naszych lornetek czy teleskopów należałoby znaleźć inne okazje do spojrzenia w niebo. Tych na szczęście nie zabraknie, wszak wraca Merkury, pojawiają się Orionidy, a Jowisz rośnie jak na drożdżach. Pytanie co na to pogoda w tym ostatnim miesiącu przed tradycyjnym listopadowym załamaniem.

NIEBO NAD NAMI (7): Lipcowe noce z większością planet

No to jesteśmy na półmetku 2013 roku! Sześć pierwszych miesięcy minęło szybko, rozpoczęło się astronomiczne lato, a noce już się wydłużają. Za chwilę jesień, a potem już tylko chwila i powitamy ujemne temperatury...