sobota, 3 grudnia 2022

"Na zachodzie bez zmian". 5 dni do zakrycia Marsa i rekonesans w terenie. Moje morale wynosi minus 100 i wciąż opada

Credit: Wikipedia
Opozycja Marsa to zjawisko zdarzające się średnio co 780 dni - to jest 2 lata z okładem. Z "jasnej piątki" widocznej gołym okiem i z trójki planet górnych, które z perspektywy Ziemi mogą bywać w opozycji, przypadek Czerwonej Planety jest szczególny, bo przynosi nam najrzadziej powtarzające się okresy dobrej widoczności. O ile w przypadku Jowisza czy Saturna opozycja zdarza się każdego roku (zatem czas korzystnych warunków obserwacyjnych to przynajmniej kwartał w każdym roku) o tyle Mars każe na siebie czekać ponad dwa razy dłużej między jednym a drugim czasem sprzyjającym obserwacjom. Pomimo tego faktu, opozycje Marsa i tak są częstą sytuacją w porównaniu do wielu innych zjawisk astronomicznych, ot choćby zaćmień Słońca, pomiędzy którymi niekiedy musimy czekać wiele lat i nawet jeśli któraś opozycja ucieknie nam z powodu permanentnego zachmurzenia całkowitego zalegającego nad głowami po kilka(naście) tygodni non stop, to jednak już po nieco ponad dwóch latach pojawia się szansa na powtórkę i jest to pewne jak amen w pacierzu.

czwartek, 1 grudnia 2022

NIEBO NAD NAMI (12-ost.) - Grudzień 2022: Przedświąteczny zawrót głowy

Gdyby pogodowej tradycji stało się zadość i grudzień okazał się tak pochmurnym miesiącem, jakim zwykle bywa - uciec koło nosa może nam rzadko spotykana tak wielka kumulacja zjawisk astronomicznych, których nie sposób wymienić wszystkich w tytule dzisiejszego tekstu, a które to można nazwać właśnie jednym wielkim zawrotem głowy. W sklepach - szał przedświątecznych zakupów, dla nas - szał przedświątecznych obserwacji. Maksimum najaktywniejszego roju meteorów - Geminidów, taniec Merkurego z Wenus, opozycja Marsa, zakrycia planet - Urana i Marsa podczas tegorocznej opozycji, a jakby tego było to jeszcze kilka koniunkcji Księżyca z gazowymi olbrzymami o przyjemnych wieczornych godzinach, powrót Wenus - także na niebo wieczorne, seria ostatnich w tym roku przelotów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej - również o porze wieczornej, początek dominacji zimowych gwiazdozbiorów z Orionem na czele i okazja na najwcześniejsze rozpoczynanie obserwacji, jeśli tylko pogoda będzie na nie pozwalać. Jest czego oczekiwać, jest na co patrzeć, jest co fotografować, więc pora to wszystko zebrać do kupy i sprawdzić dokładnie jakie dni w kalendarzu warto sobie zakreślić. Zapraszam na dwunastą i ostatnią część cyklu "Niebo nad nami" na Anno Domini 2022 - tym razem tradycyjnie wzbogaconą specjalnym rozdziałem poświęconym poszukiwaniom tegorocznej Gwiazdy Wigilijnej.

poniedziałek, 28 listopada 2022

Orion na orbicie DRO w największym oddaleniu od Ziemi

Prawie dwa tygodnie misji Artemis 1 za nami. Od kilkudziesięciu godzin statek kosmiczny MPCV Orion znajduje się na docelowej dalekiej orbicie wstecznej typu DRO, w której zbierane będą teraz kluczowe dane na temat promieniowania kosmicznego zbierane przez czujniki na manekinach zastępujących prawdziwych astronautów, poprawność pracy systemów nawigacyjnych i manewrowych oraz komunikacja ze statkiem przy wykorzystaniu sieci satelitów DSN Deep Space Network, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa przyszłych misji załogowych z wykorzystaniem tego statku.

czwartek, 24 listopada 2022

Dwa tygodnie przez zakryciem Marsa astro-morale wynosi 0

Patrząc dziś w kalendarz w pierwszym odruchu automatycznie nasuwa się myśl o tym, że za dokładnie miesiąc czeka nas Wigilia Bożego Narodzenia, ale po drodze w dokładnie półmetku drogi do świąt na pasjonatów astronomii czeka najważniejsze zjawisko grudnia, choć dla części hobbystów zdecydowanie można mówić o zjawisku roku. Nawet biorąc pod uwagę głęboką fazę maksymalną częściowego zaćmienia Słońca, które mogliśmy obserwować niespełna miesiąc temu, widok najjaśniejszego od dwóch lat Marsa zakrywanego tarczą pełnego Księżyca może okazać się zjawiskiem równie, jeśli nie bardziej fotogenicznym. Pierwsze od kilkunastu lat zakrycie jasnej planety widoczne z Polski w godzinach nocnych i akurat w najbardziej pochmurnym statystycznie okresie w ciągu roku.

poniedziałek, 21 listopada 2022

Przelot Oriona nad Księżycem zakończony pomyślnie

Trwa misja Artemis 1. Na dzień dzisiejszy, po 5-dniowej podróży z Ziemi zaplanowany był manewr wejścia statku kosmicznego Orion na wsteczną orbitę okołoksiężycową, który zakończył się pomyślnie. Statek jest od teraz w bezpośrednim sąsiedztwie naszego naturalnego satelity i będzie go okrążał przez kolejny tydzień.

piątek, 18 listopada 2022

Widoczność ISS (listopad - grudzień 2022)

Po półtoramiesięcznej przerwie Międzynarodowa Stacja Kosmiczna powraca do widoczności wieczornej z terenu naszego kraju, przynosząc nam taki okres już po raz ostatni w 2022 roku. Z powodu prawie najwcześniejszych już zachodów Słońca następujących po godz. 15:30 możemy mówić wręcz o widoczności popołudniowej, co tym bardziej ma prawo zmotywować do skierowania oczu ku niebu nawet bez planowania obserwacji, choćby spontanicznie przy okazji powrotów z pracy czy szkół - o ile młodzież potrafi jeszcze odkleić wzrok od smartfonów, a o co mam poważne obawy biorąc pod uwagę liczne przypadki dzieciaków gotowych wejść pod samochód z nosem nieomal przyklejonym do ekranów tych kieszonkowych narkotyków. Sprawdźmy o której warto zadrzeć głowę do góry i popatrzeć przez parę minut na ten jeden punkcik na firmamencie, wewnątrz którego ciągle przebywa kilkuosobowa załoga ciesząca się 16 zachodami i wschodami Słońca każdej doby - godziny do obserwacji są najbardziej sprzyjające w całym roku i jeśli aura pozwoli, warto ten fakt wykorzystać.

środa, 16 listopada 2022

Artemis 1: Po latach opóźnień rakieta SLS wystartowała

Powiedzenie "do trzech razy sztuka" tym razem się sprawdziło - po dwukrotnie odwołanych próbach startu 29 sierpnia i 2 września, 16 listopada stał się szczęśliwym dniem dla następcy promów kosmicznych. Z niewielkim poślizgiem, o godz. 07:47 CET z wyrzutni LC-39B w Centrum Kosmicznego Kennedy'ego na Przylądku Canaveral na Florydzie, rakieta Space Launch System wystartowała do pierwszej misji księżycowego programu Artemis. Misja pierwotnie zaplanowana na rok 2016 wzbiła się w nocne niebo nad Przylądkiem Canaveral po najsprawniej jak dotychczas przeprowadzonym odliczaniu, w toku którego ilość problemów technicznych była na tyle niska, by start udało się przeprowadzić w trakcie dostępnego dwugodzinnego okna między 07:04 a 09:04 CET.