Posty

NIEBO NAD NAMI (9) - Wrzesień 2025: Zakrycie Plejad, opozycja Saturna i Księżyc w pełni... z Drogą Mleczną w tle. Zjawisko roku

W sierpniu mogliśmy poczuć, że noce stają się coraz dłuższe, a astronomiczny mrok powoli wraca już nad całą Polskę. We wrześniu ten powrót staje się przypieczętowany, kiedy to nawet bezpośrednio nad Bałtykiem zaznajemy już całkiem sporo najciemniejszego nieba każdej nocy, ozdobionego najjaśniejszym pasmem Drogi Mlecznej w całym roku. Nieco bardziej orzeźwiające powietrze w ostatnim etapie lata i krystalicznie czyste niebo to idealne warunki do obserwacji, które wynagradzają nas po jasnych, letnich wieczorach, które w tym roku dzielnie się broniły dzięki jednemu z lepszych sezonów obłoków srebrzystych w ostatnich latach. Wrzesień szykuje dla nas prawdziwe widowisko, z kulminacyjnym momentem w postaci całkowitego zaćmienia Księżyca. W tym roku, podobnie jak przed dziesięcioma laty będzie to z pewnością najbardziej popularne zjawisko września, choć warto pamiętać, że rozpoczynający się miesiąc będzie też czasem najlepszej w roku widoczności Saturna, którego opozycja pokrywa się z nadejśc...

NIEBO NAD NAMI (9) - Wrzesień 2024: Opozycja Saturna, zaćmienie Księżyca i chwila prawdy komety C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS)

Za nami wakacyjny okres i pierwszy miesiąc nowego sezonu obserwacyjnego z nocami astronomicznymi. Zaczęliśmy z przytupem jak było obiecane, choć pomyślność owego przytupu okazała się zaskakująca nawet dla optymistów. Dwie silne burze magnetyczne kategorii G3 i jedna ciężka G4 z drugimi najwspanialszymi zorzami polarnymi 2024 roku zaraz po tych majowych i to w bardzo atrakcyjne bezksiężycowe maksimum aktywności Perseidów podczas wyżowej aury od Bałtyku po Tatry, stanowiły tak mocne i radosne dla amatorów wejście w nowy okres nocy astronomicznych, jakie chyba bardzo trudno będzie kiedykolwiek przelicytować.

NIEBO NAD NAMI (8) - Sierpień 2023: Nowy sezon obserwacyjny: powrót nocy astronomicznej, dogodne maksimum Perseidów i opozycja Saturna

Pora na pierwszy tekst w ramach 15. roku działalności bloga. Nowy rok blogowy tradycyjnie rozpoczynamy od pożegnania z sezonem białych nocy - przez wielu lubianych za sprawą możliwości występowania nad Polską spektakularnych obłoków srebrzystych, najliczniejszych i najjaśniejszych przelotów satelitów na czele z ISS, długich dni i przyjemnych nocy, które choć  krótkie - nie rzadko potrafią zachwycić jak te zimowe; a przez innych znienawidzony przez brak prawdziwej nocy i słabą widoczność większości obiektów głębokiego nieba. Z początkiem sierpnia białe noce ustępują nawet z północnych krańców Polski, gdzie sezon trwa zawsze najdłużej, z najwcześniejszym początkiem w drugim tygodniu maja i najpóźniejszym końcem na około 5 sierpnia. Wraz z zakończonym okresem białych nocy żegnamy się także na kolejnych 10 miesięcy z obłokami srebrzystymi, które o tej porze kończą już swoją aktywność nad północną półkulą by za około 4 miesiące zajaśniały nad wysokimi szerokościami geograficznymi półku...

NIEBO NAD NAMI (8) - Sierpień 2021 - Opozycja Jowisza i Saturna, Perseidy bez Księżyca i powrót nocy astronomicznej

Przed nami druga połowa okresu wakacyjnego wiążąca się z finałem sezonu białych nocy, które ustępują już nawet z północnych zakątków Polski, jednocześnie z powrotem nocy astronomicznej - stanu, w którym niebo staje się maksymalnie ciemne, choć w przypadku sierpnia dzieje się to jeszcze na bardzo niewielką skalę. W tym roku otwarcie nowego sezonu obserwacyjnego połączy się z niemal równoczesną opozycją pary największych planet Układu Słonecznego i ich najlepszą widocznością w całym roku, a jakby ktoś miał wiele marzeń, to powinien o nich już dziś pomyśleć by nie zastanawiać się długo nad ich wypowiadaniem podczas obfitego maksimum Perseidów, które po dwóch latach przerwy przypadną w warunkach ciemnej nocy bezksiężycowej. Jakby tego było mało, wkraczamy w czas kilkutygodniowej najlepszej widoczności Drogi Mlecznej w całym roku, którą poza miastami w warunkach nocy bezksiężycowej możemy się już zachwycać zarówno gołym okiem jak i z lornetką w ręce. Pora na szczegóły dla obserwatorów na ós...

NIEBO NAD NAMI (7) - Lipiec 2020 - chwila prawdy z kometą C/2020 F3 (NEOWISE); opozycje Jowisza i Saturna

Czy się to komuś podoba czy nie - połowa roku już za nami! Otwieramy drugie półrocze 2020 roku wchodząc w szczyt sezonu białych nocy, które wiążą się w najefektowniejszymi przelotami Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, widocznością obłoków srebrzystych i zwykle największym komfortem termicznym w trakcie sesji terenowych pod nocnym niebem. Prócz tego dwie największe planety Układu Słonecznego niemal równocześnie osiągną opozycję za sprawą niemal identycznego położenia na niebie. W tym roku jednak wszystkie tradycyjne dla białych nocy elementy mogą blednąć w porównaniu z oczekiwaną przez wszystkich obserwatorów północnej półkuli potencjalnie najjaśniejszą od wielu lat kometą C/2020 F3 (NEOWISE), która pod koniec czerwca dobiła aż do 2 mag., 3 lipca znajdzie się w peryhelium, a w połowie miesiąca z jasnością 3-4 mag. może ozdobić nam wieczorny firmament dając się dostrzec nieuzbrojonym okiem. Czy doczekamy się jasnej, widocznej gołym okiem komety i przełamiemy złą passę z wiosny, kiedy to...

NIEBO NAD NAMI (7) - Lipiec 2019 - Zaćmienie Księżyca, opozycja Saturna i obłoki srebrzyste na szczyt sezonu białych nocy

Oto i półmetek 2019 roku! Dobra nowina - wchodzimy w pełnię sezonu białych nocy, zwykle najgorętszy miesiąc (choć czerwiec 2019 będzie ciężko przebić) oraz w okres o największym komforcie termicznym podczas dłuższych wypadów ze sprzętem pod nocne niebo. Tak na rozpoczynający się lipiec mają prawo patrzeć wszyscy optymiści. Pesymiści - czy może realiści, dopowiedzą jednak do tego, że i owszem - "ciepełka" nam pewnie nie zabraknie, ale tak czy siak proces się odwrócił i dni jednak już się skracają. Aby jednak wytrwać w dobrym nastroju zakryjmy to poprzednie zdanie kolejnymi optymistycznymi wieściami - zanim dni wyraźnie się skrócą minie jeszcze sporo tygodni, a tegoroczny lipiec poza maksimum sezonu obłoków srebrzystych, jakie od kilku tygodni zachwycają obserwatorów umiarkowanych szerokości geograficznych, przyniesie nam także wyczekiwaną przez wielu - choć daleką od satysfakcjonującej - opozycję Saturna, drugi i ostatni okres widoczności Międzynarodowej Stacji Kosmicznej pod...

NIEBO NAD NAMI (7) - Lipiec 2018 - Zjawisko roku

Wydaje się, że chwilę temu pożegnaliśmy zimę wchodząc w najbardziej pogodną wiosnę od niepamiętnych czasów. Wiosnę, która wielokrotnie przypominała bardziej lato, a tymczasem to prawdziwe lato astronomiczne już powitaliśmy i osiągnęliśmy półmetek 2018 roku. Trzymajmy kciuki za podtrzymanie arcy-pogodnego trendu, jaki ten rok przynosi nam od początku wiosny, ponieważ u kresu rozpoczynającego się lipca czeka nas nagromadzenie wielkich zjawisk astronomicznych, jakiego w czasach nowożytnych jeszcze nikt nie miał okazji obserwować. Najdłuższe w XXI wieku całkowite zaćmienie Księżyca, pierwsza od 15 lat wielka opozycja Marsa, na dodatek mająca miejsce tego samego dnia co wspomniane zaćmienie i mało tego - Marsa będącego dodatkowo w koniunkcji z całkowicie zaćmionym Księżycem. Już samo to przyprawia o zawrót głowy na samą myśl o takim widowisku, podczas gdy lipiec to także dalszy ciąg najlepszej w roku widoczności Saturna w okolicach opozycji z wciąż bardzo korzystnie nachylonym systemem pie...

NIEBO NAD NAMI (6) - Czerwiec 2018 - Planety i obłoki srebrzyste na szczyt sezonu białych nocy

Dotarliśmy do miesiąca, w którym powitamy najgorętszą porę roku - choć w pogodzie już od pewnego czasu coraz śmielej zadomawiają się u nas warunki, jakich nie powstydziłyby się miesiące letnie. Początek astronomicznego lata i przesilenie letnie, jakie nas czeka już w trzeciej dekadzie czerwca to nie tylko zwiastun wejścia w okres traktowany przez większość za najprzyjemniejszy w roku, ale też szczyt sezonu białych nocy, który wiązać się będzie z kolejnymi polowaniami na widowiskowe obłoki srebrzyste. Ta loteryjna atrakcja to tylko jeden z wielu punktów czerwcowego programu, jaki przygotowało dla nas niebo - wśród głównych aktorów również zmierzający ku lipcowej wielkiej opozycji Mars oraz będący tuż po majowej opozycji Jowisz. Niebo nad Polską odsłania nam dzień za dniem i noc za nocą pełnię swojego piękna, zatem jedziemy z tematem!

NIEBO NAD NAMI (6) - Czerwiec 2017 - Opozycja Saturna, przeloty ISS, maksimum Czerwcowych Bootydów i polowanie na obłoki srebrzyste w szczycie sezonu białych nocy

Same dobre nowiny w tej części dla wszystkich, którzy lubią gdy na dworze jest długo jasno i zarazem bardzo wcześnie świta. W tym roku chyba nawet wielu miłośników astronomii, którzy z zasady lubią długie i czarne noce nie narzeka tak bardzo na krótkie dni w związku z pochmurną zimą, długo i opornie rozwijającą się wiosną i w efekcie dużymi stratami w czerpaniu przyjemnego ciepła od niemal cały czas przebywającego nad horyzontem Słońca. Już niebawem chować się będzie ono na najkrótszy czas w roku w związku z początkiem astronomicznego lata, kiedy doświadczymy najkrótszych i najjaśniejszych nocy w całym roku. Te najkrótsze noce w roku urozmaicone będą obecnością Saturna przebywającego w tegorocznej opozycji, przelotami Międzynarodowej Stacji Kosmicznej o najwyższych w roku jasnościach, Czerwcowymi Bootydami, a jeśli dopisze nam nieco więcej szczęścia oczom naszym przynajmniej kilkukrotnie powinny ukazać się również spektakularne obłoki srebrzyste.

NIEBO NAD NAMI (6) - Czerwiec 2016 - Saturn w opozycji, Mars tuż po niej i polowanie na obłoki srebrzyste

Po jak zwykle pięknym maju, który okazał się miesiącem iście astronomicznych emocji przychodzi pora na miesiąc zamykający już pierwszą połowę tego roku. W ostatnich kilku tygodniach wiele się działo: pierwszy od 13 lat tranzyt Merkurego widoczny z Polski, trzy burze magnetyczne, w tym jedna silna, które zakończyły się obecnością zórz polarnych na polskim niebie czyniąc pod tym względem 2016 rok rekordowym w 24. cyklu aktywności słonecznej, a Czerwona Planeta znalazła się po ponad dwóch latach w opozycji stając się najlepiej dostrzegalnym obiektem Układu Słonecznego na nocnym niebie. W najbliższym miesiącu także wiele będzie się działo - najdogodniejszy czas obserwacji Saturna, kontynuacja bardzo dobrej widoczności Marsa, mnóstwo przelotów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a także pierwszorzędna atrakcja sezonu białych nocy - spektakularne obłoki srebrzyste. Co jeszcze przyniesie nam czerwiec? Pora się przekonać.

NIEBO NAD NAMI (5) - Maj 2016 - Zjawisko roku

Po dziewięciu miesiącach wkraczamy w okres rozpoczęcia sezonu "białych nocy", które pobędą z nami do początku sierpnia. Zanim jednak pożegnamy się z nocami astronomicznymi przynoszącymi maksymalnie ciemne niebo czeka nas zdecydowanie najważniejsze zjawisko 2016 roku jakim będzie tranzyt Merkurego na tle tarczy słonecznej. Rozpoczęcie białych nocy nie wiąże się jednak z całkowitym zanikiem atrakcji - przed nami opozycja Marsa wiążąca się z najkorzystniejszymi warunkami widoczności tej planety od dwóch lat. Co jeszcze przyniesie nam piękny maj?

NIEBO NAD NAMI (5): Maj 2015 - Planetarne oblężenie wieczornego nieba. Plus nowa prawdopodobnie powolna

Po tradycyjnie sprzyjającym obserwacjom kwietniu, który już na początku trzeciej dekady wyprzedził poprzednie trzy miesiące pod względem ilości pogodnych dni i nocy, pora na majowe zmagania z lornetkami i teleskopami. Przed nami pełnia najkorzystniej pogodowo pory roku i jednocześnie jeden z kilku statystycznie najpogodniejszych miesięcy, sprawdźmy zatem co będzie nam dane dostrzec, jeśli dobrej pogodowej tradycji stanie się zadość na podobieństwo kwietnia.

NIEBO NAD NAMI (5): Maj 2014 - Saturn w opozycji, Mars tuż po...

Po tradycyjnie pogodnym kwietniu wkraczamy w maj. Miesiąc zwykle obfitujący w jeszcze więcej pogodnych dni i nocy względem swojego poprzednika, ale i miesiąc kończący dla wielu Polaków okres nocy astronomicznych i zapoczątkowujący czas białych nocy. Zanim te nadejdą czeka nas jeszcze kilkanaście dni z coraz krótszym okresem prawdziwej ciemności nieba, w którym dominować będzie jasny Mars tuż po opozycji. Towarzyszyć będą mu widoczny coraz krócej na zachodzie Jowisz i Saturn przebywający w opozycji.

NIEBO NAD NAMI (4): Opozycja Saturna 2012

Rozpoczynamy czwarty miesiąc tego roku. Po powitaniu kilka dni temu astronomicznej wiosny, to dni stanowią już większą część doby. Nie oznacza to oczywiście, że czasu na obserwacje nocnego nieba będzie niewiele. Przed nami liczne atrakcje, z których największe będą dostępne dla obserwatorów korzystających z lornetek. Na najmniejszą odległość do Ziemi zbliża się Saturn, z nieboskłonu ucieka nam Jowisz, a słynna gromada otwarta Siedem Sióstr - wzbogaci się na krótko o ósmy obiekt...

NIEBO NAD NAMI (4): Opozycja Władcy Pierścieni

Uwaga! Wpis poświęcony obserwacjom kwietniowego nieba w 2011 roku!!! Aby odczytać bieżący artykuł kliknij w baner po prawej części witryny. Już niebawem czwarty miesiąc Roku Jana Heweliusza. Dni od 21 marca są już dłuższe od nocy - na razie nieznacznie, jednak szybko o tym przekonamy się na własne oczy szykując się na nocne obserwacje gwiazd, które pokazywać się będą dopiero kilka minut po godzinie 20-tej.

NIEBO NAD NAMI (3): Marzec z opozycją Saturna

W marcu 2010 roku obserwatorów czeka nie lada gratka, zwłaszcza jeśli mowa o obiektach naszego układu słonecznego. Dni wydają się już zdecydowanie wydłużać, notabene 20 dnia marca przypada równonoc wiosenna. Dokładnie o 18:32 polskiego czasu Słońce wstąpi w znak Barana rozpoczynając astronomiczną wiosnę. 20 marca dzień i noc będą miały długość 12 godzin, a w kolejnych dniach – noce będą już krótsze od dni. Proces będzie kontynuowany do czasu przesilenia letniego. 1 marca Słońce wschodzi o 06:34, by zajść o 17:22. 31 marca pory świtu i zmierzchu przesuwają się kolejno do 06:30 i 19:31. W tym miesiącu wysokość ekliptyczna Dziennej Gwiazdy wzrasta z 30 stopni do 42.