Po nadzwyczaj mroźnym początku marca z pogodnym niebem i późniejszej dominacji chmur, niebo w miniony weekend ponownie odkryło się ponad Pomorzem przynosząc możliwość ujrzenia i uwiecznienia najważniejszej koniunkcji marca, do obserwacji której szczególnie mocno zachęcałem w bieżącym wydaniu "Nieba nad nami" traktując to zjawisko jako największy hit miesiąca spośród dostępnych nam koniunkcji. Szczęśliwie, na ostatni niedzielny wieczór astronomicznej zimy, od północy wlała się nowa porcja zimnego i suchego powietrza od wyżu skandynawskiego - no, to może akurat niezbyt fortunne, bo termika była fatalna, ale z tego właśnie powodu chmury ustąpiły miejsca czystemu niebu, bezchmurnemu prawie po sam horyzont. Niesłychanie ważna sprawa w sytuacji, gdy obserwowane zjawisko ma się rozgrywać na niewielkich elewacjach.

Nareszcie - rozpoczęliśmy miesiąc przynoszący nam początek najbardziej sprzyjającej obserwacjom nocnego nieba pory roku. Już za trzy tygodnie wraz z nadejściem astronomicznej wiosny - bo tę meteorologiczną mamy już od dzisiaj - można będzie myśleć o całonocnych obserwacjach największej z planet, która niebawem będzie przebywać w opozycji, wieczory umili nam trudno uchwytny Merkury wchodzący w okres najlepszej tegorocznej widoczności po zachodzie Słońca, a Księżyc będący krótko po nowiu wysoko ponad horyzontem spotykać się będzie z efektownymi obiektami nieba zimowego widocznego już tylko na niebie zachodnim. Niestety żeby nie było tak kolorowo, po kilkunastu tygodniach z tronu zejdzie przykuwająca uwagę wszystkich ludzi Wenus świecąca pięknie po zmierzchu, tak więc już niebawem niebo wieczorne będzie wolne od jej widowiskowego blasku. Ze sceny schodzi także Uran, który już wkrótce znajdzie się w koniunkcji ze Słońcem i po kwartale wróci na niebo poranne. Czego jeszcze oczekiwać w rozp...

Po długim oczekiwaniu kalendarzowy licznik dobił do zera. 9 maja 2016 roku - dzień, w którym doszło do najważniejszego zjawiska astronomicznego w tym roku i jednego z najważniejszych w dekadzie, był wyczekiwany przez chyba wszystkich miłośników astronomii, a drobna skalista planeta najbliższa Słońcu przemierzająca na jego tle, stanowiła pierwszorzędny cel obserwacji jaki sobie wielu z nas wyznaczyło na ten rok. Dziś już wiemy, że bez względu na lokalizację emocji z powodu niepewnej aury było co niemiara, a czas trwania zjawiska dla wielu regionów, okazywał się w pewien sposób wybawieniem pozwalając na częściowy sukces w późniejszych godzinach, gdy pierwsze etapy przedstawienia rozgrywały się nad deszczowo-burzowymi chmurami. Jak było w moim przypadku? Pora na na fotorelację z obserwacji pierwszego od 13 lat tranzytu Merkurego widocznego w Polsce.

Mniej niż 48 godzin do najważniejszego zjawiska w 2016 roku. Zgodnie z tradycją tego bloga zapraszam na komentarz do prognoz pogodowych modeli numerycznych dla wybranych miast i map prognostycznych dla wszystkich regionów Polski na 9 maja. Jak na dwa dni przed tranzytem Merkurego stoimy z szansami na sprzyjającą aurę? Czas na podkręcenie emocji i przyjrzenie się temu z bliska oraz jak zwykle seria wskazówek ściśle dostosowanych do obserwacji w takich okolicznościach.

Po dziewięciu miesiącach wkraczamy w okres rozpoczęcia sezonu "białych nocy", które pobędą z nami do początku sierpnia. Zanim jednak pożegnamy się z nocami astronomicznymi przynoszącymi maksymalnie ciemne niebo czeka nas zdecydowanie najważniejsze zjawisko 2016 roku jakim będzie tranzyt Merkurego na tle tarczy słonecznej. Rozpoczęcie białych nocy nie wiąże się jednak z całkowitym zanikiem atrakcji - przed nami opozycja Marsa wiążąca się z najkorzystniejszymi warunkami widoczności tej planety od dwóch lat. Co jeszcze przyniesie nam piękny maj?

Czas na piąty miesiąc roku. Maj 2013 roku przyniesie nam początek okresu białych nocy, najlepsze w roku warunki widoczności Saturna, słabnącą już znacznie w lornetkach kometę C/2011 L4 (PanSTARRS) i możliwość jeszcze częstszych obserwacji Słońca, które nad północnymi województwami świecić będzie nad horyzontem już ponad 15 godzin. W pierwszym tygodniu czeka nas maksimum Akwarydów - dość aktywnego roju meteorów z kilkudziesięcioma widocznymi zjawiskami w ciągu godziny, a w ostatniej dekadzie miesiąca okazja do obserwacji prawdziwego tańca trzech jasnych planet na niebie wieczornym.

Przed nami najmroźniejszy miesiąc w roku, z nadal bardzo długimi nocami. Po jednym z najbardziej pochmurnych styczniów od wielu lat, każdy z nas życzyłby sobie z pewnością większej ilości promieni słonecznych w dzień i liczniejszych okazji do podziwiania gwiazd w noce, zwłaszcza mając na uwadze fakt, że w lutym zimowe gwiazdozbiory osiągają pełnię swojego piękna. Nie musimy już czekać do późnych godzin by podziwiać najjaśniejsze i najefektowniejsze układy gwiazd, dostajemy je zaś zaraz po tym, gdy niebo bardziej ściemnieje. Luty przyniesie nam przede wszystkim jeden z najlepszych tegorocznych okresów wieczornej widoczności Merkurego, który poza Jowiszem i Saturnem uzupełni trójkę najlepiej dostrzegalnych planet.

Po jedenastu miesiącach zbliżyliśmy się do tego ostatniego w 2012 roku. Za nami liczne atrakcje astronomiczne, będące przyczyną nieprzespanych nocy czy zaczątkiem wyjątkowej przygody wśród osób wcześniej z astronomią niezwiązanych. Zanim jednak wkroczymy w Nowy Rok, nocne niebo szykuje dla nas zestaw ostatnich zjawisk tego roku, którym w razie sprzyjającej pogody zachęcam się przyjrzeć.

Dziś udało mi się wykorzystać w miarę sprzyjające warunki pogodowe na obserwacje Merkurego, widocznego w obecnym okresie najlepiej na wieczornym niebie w całym roku. Wczoraj przypadła maksymalna elongacja wschodnia planety, a zatem obserwatorzy przez kilka dni mają nawet półtorej godziny na jej obserwacje po zachodzie Słońca. Szkoda tylko, że dziś warunki pogodowe nie uzupełniały się z tymi obserwacyjnymi - te drugie pozostawiały niestety wiele do życzenia. Początek obserwacji miał miejsce około godziny 18:15 (kwadrans po zachodzie Słońca).

Rozpoczyna się kolejny miesiąc Roku Jana Heweliusza w Polsce. W marcu będziemy świdkami kilku ciekawych zakryć gwiazd przez Księżyc oraz najlepszej widoczności wieczornej Merkurego w całym 2011 roku. O szczegółach jednak nieco później.