czwartek, 5 kwietnia 2018

Postęp 24. cyklu aktywności słonecznej: stan po I kwartale 2018 roku

Niedługo tytułem lidera wśród miesięcy z największą absencją plam po maksimach bieżącego cyklu słonecznego cieszył się listopad ubiegłego roku. Dotychczasowy lider, który przyniósł w sumie 19 dni z czystą tarczą słoneczną został niedawno pokonany przez marzec, w którym łącznie przez tylko tydzień można było dostrzec jakiekolwiek obszary aktywne.

25 marca nastąpił dwudziesty dzień bez plam w tym tylko miesiącu. To jednocześnie pierwsza "dwudziestka" dla jednego miesiąca po maksimach ➨ 24. cyklu aktywności słonecznej. Warto też przy okazji zauważyć, że marzec 2018 w dużej mierze okazał się podobny do marca ub.r., który przez 8 kolejnych miesięcy pozostawał ówczesnym liderem z sumą 16 dni bez plam na tarczy słonecznej. Późniejszy lider jakim stał się listopad zdołał nim pozostać tylko przez 4 następne miesiące, po których zaobserwowaliśmy właśnie kolejne przekazanie pałeczki i być może przedsmak jeszcze częstszych zmian lidera w najbliższych miesiącach - choć poprzeczkę marzec zawiesił wysoko i nie wykluczone, że "żółtą koszulką" będzie się on cieszył dłużej od poprzednika.

Postęp 24. cyklu aktywności słonecznej - średnie miesięczne liczby Wolfa, stan do 5 marca 2018 r. Credits: SWPC
Postęp 24. cyklu aktywności słonecznej - średnie miesięczne liczby Wolfa, stan do 5 marca 2018 r.
Credits: SWPC
Miesiące po maksimach 24. cyklu aktywności słonecznej, podczas których wystąpiły dni z R=0 - stan na 31.03.2018. Marzec 2018 z wyraźną przewagą wspiął się na pozycję nowego lidera. Oprac. własne.
Miesiące po maksimach 24. cyklu aktywności słonecznej, podczas których wystąpiły dni z R=0 - stan na 31.03.2018. Marzec 2018 z wyraźną przewagą wspiął się na pozycję nowego lidera. Oprac. własne.

Pozostaje jednak jeszcze jeden aspekt, w ramach którego ubiegłoroczny marzec pozostaje na pierwszym miejscu - chodzi o najdłuższą jak dotąd absencję plam na tarczy w jednym nieprzerwanym okresie. Wówczas od 7 do 21 marca liczba Wolfa pozostawała wyzerowana, a nieobecność plam trwała nieprzerwanie przez 15 dni. To nadal bardzo krótki okres na tle tego, co czeka nas w okresie Słonecznego Minimum i pomimo, że ogólna suma dni bez plam na tarczy szybko rośnie, to wciąż po ponad roku nie udało się Słońcu jeszcze przekroczyć takiego 15-dniowego okresu braku plam. Sądząc jednak po ostatnim pogłębianiu ciszy i częstszych okresach około 10-dniowych jest wysoce prawdopodobne, że i w tym względzie zeszłoroczny marzec przestanie wkrótce przodować, a co wydaje się być kwestią kilku najbliższych tygodni - być może nawet w ramach już tego obecnie trwającego okresu bez plam rozpoczętego z początkiem kwietnia, po zaledwie dwudniowej obecności niewielkiej grupy plam 2703.

Przejęcie pozycji lidera wśród miesięcy przynoszących najwyższą sumę dni bez plam przez marzec 2018 roku skutkuje także inną okolicznością - stał się on szóstym z rzędu, w którym przynajmniej przez 1/3 miesiąca tarcza słoneczna pozostaje wolna od obszarów aktywnych. Tendencja zapoczątkowana przez październik minionego roku jest zatem podtrzymywana nieprzerwanie już przez pół roku i sądząc po ostatniej aktywności plamotwórczej nie trudno będzie ją utrzymać w kolejnych miesiącach. Mało tego, powinno przybywać i takich miesięcy jak zakończony marzec, kiedy to już nie przez 1/3, ale nawet przez 2/3 miesiąca tarcza pozostaje pozbawiona plam.

Zdecydowanie błędem byłoby jednak twierdzenie już w tym momencie, że każdy kolejny miesiąc będzie przynosił równie duże sumy dni z zerową liczbą Wolfa - niewątpliwie jeszcze ujrzymy miesiące z mniejszą liczbą dni bez plam w porównaniu do zamkniętego przed kilkoma dniami marca i o nowej tendencji jak w październiku ub.r. pisać nie należy. Można jednak śmiało zakładać, że w tej przeplatance, miesięcy takich jak marzec 2018 będzie systematycznie przybywać - tyle tylko, że niekoniecznie miesiąc za miesiącem.

Liczba dni bez plam w pierwszym kwartale 2018 roku. Odpowiednio po 16, 11 i 20 dni na miesiąc. Dla porównania w roku ubiegłym pierwszy kwartał zapisał się następująco: 10 dni w styczniu, 1 dzień w lutym i 16 dni w marcu. Oprac. własne.
Liczba dni bez plam w pierwszym kwartale 2018 roku. Odpowiednio po 16, 11 i 24 dni na miesiąc. Dla porównania w roku ubiegłym pierwszy kwartał zapisał się następująco: 10 dni w styczniu, 1 dzień w lutym i 16 dni w marcu. Oprac. własne.

Sumując okresy bez plam w tym roku, do końca marca, a więc za kompletny pierwszy kwartał zaobserwowaliśmy już ➨ 51 dni z całkowicie czystą tarczą słoneczną, co daje około 57% z wszystkich dotychczasowych dni 2018 roku. Łącznie w tym roku bez trudu całościowa suma powinna osiągnąć lub przekroczyć barierę 200 dni bez plam stanowiąc podwojenie ➨ wyniku z roku ubiegłego. Po zakończonym pierwszym kwartale nie zaobserwowaliśmy także ani jednego istotnego pod względem energii rozbłysku - kilka obszarów aktywnych, które dotąd w tym roku powstały, były prostymi i niewielkimi grupami plam o prostych polach magnetycznych czyniących je niezdolnymi do wytwarzania silniejszych rozbłysków. Pod tym względem rok 2018 już teraz zapisuje się jako najsłabszy z wszystkich lat po maksimach bieżącego cyklu - nawet kiepski rok ubiegły przyniósł pierwszy rozbłysk klasy M dopiero 1 kwietnia - późno, ale to i tak więcej wobec roku bieżącego pozostającego po dziś dzień wolnym od istotnych rozbłysków. Lepiej za to o dwie doby wypadł rok bieżący w kwestii ➨ debiutu zorzy polarnej nad Polską.

Otwarcie drugiego kwartału przynosi kontynuację wygasającej aktywności plamotwórczej, a naliczanie dni bez plam kwiecień rozpoczął już od samego początku - być może, wbrew pozorom i wysokiemu wynikowi z marca, już ten miesiąc zdoła go zdjąć z pozycji lidera. Wydaje się to mało prawdopodobne, bo aby tego dokonać plamy w kwietniu musiałyby być widoczne jedynie przez 5 dni. Na razie nie były obecne ani razu, ale mamy dopiero pierwszy tydzień miesiąca, pole do rozważań na ten miesiąc jest więc otwarte i każda z dwóch możliwości pozostaje prawdopodobna. Zostaje nam obserwować napływające z SDO obrazy Dziennej Gwiazdy i notować kolejne przełamywanie barier i statystyk - niestety w kierunku odwrotnym względem tego, którego z chęcią oczekiwaliby miłośnicy obserwacji Słońca i częstszych wybuchów aktywności zórz polarnych.


Autorski komentarz do bieżącej aktywności słonecznej - podstrona ➨ Solar Update
Warunki aktywności słonecznej i zórz polarnych na żywo - podstrona ➨ Pogoda kosmiczna


Bądź na bieżąco ze zjawiskami astronomicznymi i wszystkim co ważne dla amatora astronomii - dołącz do stałych czytelników bloga na Facebooku lub GooglePlus.

3 komentarze:

  1. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń
  2. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W tej materii polecam serwis SORCE w którym można pobawić się wieloma rodzajami danych w różnych jednostkach czasu - nie wiem czy znajdą się tam poszukiwane wykresy, ale to chyba najszersze źródło danych nt. promieniowania słonecznego. Pozdrawiam

      Usuń

Zainteresował Ciebie wpis? Masz własne spostrzeżenia? Chcesz dołączyć do dyskusji lub rozpocząć nową? Śmiało! :-)
Jak możesz zostawić komentarz? - Instrukcja
Pamiętaj o Polityce komentarzy

W komentarzach możesz stosować podstawowe tagi HTML w znacznikach <> jak b, i, a href="link"