czwartek, 2 grudnia 2021

Kometa C/2021 A1 (Leonard) - stan na 02.12.2021 r.

Przed nami kilka dni z najłatwiejszym położeniem komety do zlokalizowania. Nasza bohaterka opuszcza Psy Gończe i za mniej niż dwie doby wkroczy w obszar gwiazdozbioru Wolarza wędrując kilka stopni nad jego najjaśniejszą gwiazdą, wyraźnym pomarańczowym Arkturem, z którym odbędzie ona koniunkcję 6 grudnia. Zanim to nastąpi najbliższy poranek to nie lada gratka dla astrofotografów - już za kilkanaście godzin C/2021 A1 (Leonard) przemknie zaledwie 5 minut łuku od centrum gromady kulistej M3, z którą w polu widzenia lornetki 10x50 jest już od dwóch dni.

środa, 1 grudnia 2021

NIEBO NAD NAMI (12) - Grudzień 2021 - Przesilenie zimowe, rój Geminidów i chwila prawdy dla komety C/2021 A1 (Leonard)

Tak oto dobrnęliśmy do miesiąca wieńczącego nasze zmagania pod gwiaździstym niebem w 2021 roku. Wydaje się, że dopiero co pisałem o półmetku i wejściu w drugie półrocze, a tymczasem przed nami już sam finał tegorocznych obserwacji i duże emocje, zwłaszcza jeśli sprawdzi się optymistyczny scenariusz wydarzeń na najbliższe kilkanaście dni. Myślę tu oczywiście o potencjalnie najjaśniejszej komecie od czasu ubiegłorocznej C/2020 F3 (NEOWISE), choć czas jej widoczności oraz długość okresu umożliwiającego nam jej obserwacje w najlepszym razie ograniczy się do pierwszej połowy miesiąca, z bardzo małą szansą do końca drugiej dekady grudnia. Co się komecie C/2021 A1 (Leonard) przydarzy i na ile pojaśnieje zwiększając swoją atrakcyjność przekonamy się w tym samym czasie, w którym aktywność rozpocznie najobfitszy w roku rój meteorów, którego maksimum tym razem przypada niestety między I kwadrą a pełnią Księżyca, ograniczając czas dostępności naprawdę ciemnego nieba do około 4 godzin, ale przy liczebności Geminidów może to śmiało wystarczyć by stanowiły one i tak najatrakcyjniejszy spośród tegorocznych rojów dla każdego, kto się tych obserwacji podejmie w przypadku sprzyjającej aury i z dala od regionów miejskich. W tekście jak zwykle w grudniowych wydaniach "Nieba nad nami" ma to miejsce także specjalny rozdział dodatkowy poświęcony poszukiwaniom tegorocznej Gwiazdy Wigilijnej. Zapraszam!

poniedziałek, 29 listopada 2021

Kometa C/2021 A1 (Leonard) - stan na 29.11.2021 r.

Dwa tygodnie do perygeum - czas poważniej ściskać kciuki. Niestety w ostatnich dniach kometa - choć z jednej strony stanowiła efektowny cel dla astrofotografów - z drugiej zaczęła wykazywać cechy, które najczęściej bywają złym zwiastunem. Temat nie jest jeszcze przesądzony, ale wiele wskazuje, że może niebawem być. W ostatnich dniach raportowana jasność C/2021 A1 (Leonard) zatrzymała się w okolicach 7,5 mag. plasując się nadal w przedziale 7,5-8,0 mag., a zdjęcia wykonywane z długim czasem ekspozycji i długą ogniskową wykazują podłużny kształt jądra mogący świadczyć o rozpoczętym rozpadzie obiektu.

poniedziałek, 22 listopada 2021

Kometa C/2021 A1 (Leonard) - stan na 22.11.2021 r.

Credit: Brian Jobson
Do perygeum pozostały 3 tygodnie. Kometa nabiera blasku zgodnie z prognozą i obecnie przełamuje ona granicę 8 mag. Z najnowszych raportów napływających do bazy COBS na chwilę publikacji dzisiejszej aktualizacji najkorzystniejsze szacunki wyznaczają jasność C/2021 A1 (Leonard) na 7,9 mag. (Juan Jose Gonzalez-Suarez, pomiar z 18.11), zaś najsłabsze na 9,6 mag. (Mike Collins, pomiar z 16.11). Z raportów COBS wynika, że za ostatni tydzień rozrzut między najkorzystniejszymi i najsłabszymi ocenami jasności wynosi 1,7 mag., a więc taki sam jak przy okazji poprzedniej aktualizacji biorąc pod uwagę raporty z ostatniego tygodnia.

sobota, 20 listopada 2021

Widoczność ISS (listopad - grudzień 2021)

Nadszedł czas na ostatni w tym roku okres widoczności Międzynarodowej Stacji Kosmicznej o porze wieczornej i jedyny taki, o którym można napisać, że dotyczy on wręcz obserwacji popołudniowych - bo jakżeby inaczej określać przeloty widoczne w pobliżu godziny 16:00. Przed nami ostatnia seria dostrzegalnych z Polski przelotów o tak dogodnych godzinach, która - jeśli dobrze pójdzie - będzie miała szansę zostać wzbogacona atrakcją w postaci przelotu zmierzającego do ISS transportowego statku kosmicznego Progress MS-UM mającego dostarczyć na jej pokład moduł Priczał - następcę zdeorbitowanego Pirsa. Ta potencjalna dodatkowa atrakcja może jednak łatwo nam umknąć, ponieważ szansa na jej ujrzenie ograniczy się do jednego - góra dwóch dni.

czwartek, 11 listopada 2021

Kometa C/2021 A1 (Leonard) - stan na 11.11.2021 r.

Miesiąc przed perygeum. Kometa C/2021 A1 (Leonard) dobrze się miewa i z raportów globalnej bazy COBS wynika, iż jest ona w trakcie przełamywania granicy 10 mag. Efemeryda sugerowała przełamanie tej jasności na połowę listopada, więc można rzec, że kometa nabiera blasku w tempie generalnie zgodnym z prognozą. To dobra informacja, gdyż gwałtowniejsze pojaśnienie na obecnym etapie jej wędrówki mogłoby rodzić obawę o rozpoczęty rozpad obiektu.

poniedziałek, 8 listopada 2021

Silna burza magnetyczna kategorii G3 (03-04.11.2021). Opracowanie wydarzenia

Do trzech razy sztuka. Po dwukrotnym w tym młodym jeszcze 25. cyklu aktywności słonecznej ogłoszeniu stanu gotowości zorzowej, które okazały się przeszacowanymi oczekiwaniami, nadszedł trzeci taki przypadek, który wreszcie zaowocował głównym alarmem dla polskich obserwatorów i zaistnieniem silnej burzy magnetycznej kategorii G3 w godzinach nocnych dla naszego kraju. Niestety - przy sprzyjającej jak nigdy dotąd w tym cyklu pogodzie kosmicznej, ta ziemska okazała się typowo listopadowa, skutecznie pozbawiając większość regionów szans na podjęcie jakichkolwiek prób obserwacji ulotnego zjawiska znad biegunów, które w tej burzy "zeszło" ze swoim zasięgiem do bagatela 39. równoleżnika (!). Pora zatem na pierwsze opracowanie burzy magnetycznej dla 25. cyklu słonecznego zakończonej alarmem zorzowym dla Polski.