środa, 29 czerwca 2022

Widoczność ISS (lipiec 2022): przeloty w białe noce (2/2)

Otwarcie drugiej połowy roku to dobry czas dla miłośników obserwacji Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Z nadejściem najgorętszego miesiąca wchodzimy w drugi i zarazem ostatni okres widoczności ISS podczas trwającego tegorocznego sezonu białych nocy, a to oznacza znacznie korzystniejsze cechy widoczności w porównaniu do innych okresów z przelotami nad Polską podczas nocy astronomicznych od sierpnia do kwietnia. Największa częstotliwość przelotów - nawet po 5 razy w ciągu doby, praktycznie cały miesiąc obserwacji zamiast tradycyjnych 2 tygodni widoczności, najwyższa jasność i najdłuższe przeloty przez całe niebo, najbardziej urozmaicone godziny obserwacji - oto czego możemy oczekiwać po rozpoczynającym się od najbliższego piątku okresie widoczności ISS na polskim niebie. Zapraszam na szczegóły!


Skąd tak odmienne cechy tego okresu widoczności?

Nieustanna bliskość Słońca pod horyzontem z perspektywy Polski i brak nocy astronomicznych, podczas których centrum tarczy Dziennej Gwiazdy skrywa się minimum 18 stopni pod horyzont, sprawia, że sztuczne obiekty orbitujące nad Ziemią i przelatujące nad Polską, znacznie częściej i dłużej bywają w zasięgu promieni słonecznych. Momentami, obserwując niebo w pogodną noc z dala od miejskich świateł, nawet w zaledwie kilka minut można odnieść słuszne wrażenie, że nad głowami nieustannie orbituje tyle widocznych satelitów, że niebawem zaczną się tam robić korki! No - może to niebawem jest na wyrost, nie mniej osoby które co rusz wyłapują satelity w czasie nocnych obserwacji z pewnością wiedzą jak dużą niekiedy liczbę sztucznych obiektów można dostrzec w niedługim czasie. Jeśli dodamy do tego prawdziwą zmorę astrofotografów, jaką stają się liczne satelity mega-konstelacji Starlink budowanej przez SpaceX  i wynoszonej po kilkadziesiąt satelitów w jednym starcie -  na szczęście coraz skuteczniej wygaszanej - to już w ogóle można zapomnieć o chwili spokoju na niebie bez satelitów, zwłaszcza w białe noce.  

Z jednej strony wspomniana ciągła bliskość Słońca pod horyzontem prowadzi do wzrostu częstotliwości obserwowanych przelotów rozmaitych satelitów z Międzynarodową Stacją Kosmiczną na czele, z drugiej skutkuje dłuższym czasem widoczności przelotów i wzrostem ich widowiskowości przez jeszcze pełniejsze oświetlanie obiektu przez Słońce.

Właśnie z tego powodu, w każdym roku dwa okresy widoczności ISS stają się dla miłośników obserwacji tych przelotów szczególnie cenne i uwielbiane - te podczas sezonu białych nocy, przy czym pierwszy z nich jest już za nami. Stacja kosmiczna jest w białe noce oświetlania podczas znacznie większej liczby swoich przelotów nad Polską, a w kilku tygodniach bliskich przesileniu letniemu właściwie prawie podczas każdorazowej obecności nad naszym krajem, co objawia się najszerszym jaki tylko może wystąpić zakresem godzin poszczególnych przelotów - od pierwszych godzin po skryciu się Słońca pod horyzont po ostatnie etapy świtu. I choć przesilenie letnie zostawiliśmy już za sobą, zasada widoczności ISS pozostanie ta sama jak podczas wiosennej części przelotów w białe noce: początkowo dominują godziny poranne, jako, że strefa widocznych przelotów, rozpatrując to globalnie, zawsze posuwa się ze wschodu na zachód; im bliżej połowy okresu widoczności tym bardziej godziny obserwacji przelotów zaczynają się mieszać - wieczorne z porannymi plus takimi nawet w środku nocy (bo nawet wtedy Słońce jest wciąż blisko pod horyzontem), by w końcu dominujące stały się godziny wieczorne zwiastujące finał okresu widoczności.

Poza wzrostem częstotliwości przelotów dostrzegalnych z perspektywy Polski największa w roku staje się także ich widowiskowość. Stacja przelatując nad naszym krajem zawsze znajduje się bliżej Dziennej Gwiazdy w porównaniu do innych okresów widoczności podczas nocy astronomicznych, oświetlana jest więc możliwie pełnie przynosząc nam najjaśniejsze w roku przeloty. Podczas rozpoczynającego się okresu widoczności Międzynarodowa Stacja Kosmiczna ukaże się polskim obserwatorom ponad... 60 razy (!) osiągając bardzo często jasność powyżej -3,5 mag., po maksymalną możliwą -3,9 do -4,0 mag. Wraz ze zbliżaniem się ku połowie okresu widoczności wzrośnie częstotliwość dobowa przelotów, które powtarzać się będą nawet 5 razy w ciągu jednej doby. Wisienką na lipcowym torcie jest fakt, że okres tych dostrzegalnych przelotów ISS rozciągnie się na cały miesiąc.


Jak zwykle przypomnę, zwłaszcza dla osób stawiających pierwsze kroki w tym temacie:

podczas pierwszych w tym okresie przelotów występujących o godzinach porannych ISS przeważnie zaczyna się ukazywać dopiero na niebie wschodnim lub południowym (przemieszczając się niezmiennie na wschód) i z każdą chwilą przelotu zmniejszając elewację i pozostając w zasięgu nawet po sam wschodni bądź południowo-wschodni horyzont - jako, że w tych przelotach widzieć ją będziemy podczas wchodzenia w strefę dnia orbitalnego nie będzie ona gasnąć nad wschodem tak, jak podczas przelotów wieczornych;
➱ z kolei podczas przelotów dostrzegalnych podczas widoczności "mieszanej" w połowie nocy jak i przelotów wieczornych wypatrywanie ISS rozpoczynamy tradycyjnie od nieba zachodniego lub południowo-zachodniego, na którym ISS zacznie się ukazywać nabierając z każdą chwilą jasności i wysokości nad horyzontem;
➱ zaś podczas przelotów wieczornych ISS wlatując nad Polskę znajduje się już w strefie dnia orbitalnego przebywając w zasięgu promieni słonecznych, zatem przy bezchmurnej pogodzie i dobrej przejrzystości powietrza może się ona uwidaczniać przy niższych od 10 stopni elewacjach nad zachodnim horyzontem (zatem nieco szybciej od podanych niżej czasów), ale z uwagi na niską wówczas jeszcze jasność, na ogół słabszą przejrzystość atmosfery i znikomą prędkość kątową względem obserwatora jej ujrzenie bywa w takich chwilach zdecydowanie trudniejsze.


Potencjalny dodatek

Podczas półmetku tego okresu widoczności ISS, kiedy to przeloty widoczne z Polski stają się najczęstsze - nawet pięciokrotnie w ciągu jednej doby, SpaceX planuje wystrzelenie kolejnej misji zaopatrzeniowej na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Start bezzałogowego statku Dragon w misji CRS-25 planowany jest na 15 lipca o 02:44 CEST. Dokowanie do ISS powinno nastąpić 16 lipca o godz. 17:20 CEST. Szanse na jednoczesną widoczność ISS i Dragona będą zatem zarówno około 20-25 minut po starcie, świeżo po osiągnięciu orbity przez Dragona, jak i w noc z 15 na 16 lipca podczas trzech przelotów Stacji około 23:24, 01:01 i 02:37 CEST. Ewentualne opóźnienie startu o kilka dni nie wpłynie w zauważalny sposób na szansę obserwacji statku z Polski.


Posiadacze telefonów z Androidem mogą się wspomóc w obserwacjach recenzowanymi dawniej na blogu aplikacjami ➨ ISS Detector tudzież bardziej rozbudowanym ➨ Heavens Above. Poniżej orientacyjny harmonogram dostrzegalnych przelotów z Pomorza; wszystkie godziny podane są według strefy CEST (czas środkowoeuropejski letni) obowiązujący aktualnie w Polsce.


Przeloty ISS widoczne z Polski: lipiec 2022

Możesz przejść od razu do:
- Tydzień 1 (01.07 - 07.07.2022),
- Tydzień 2 (08.07 - 14.07.2022),
- Tydzień 3 (15.07 - 21.07.2022),
- Tydzień 4 (22.07 - 28.07.2022),
- Tydzień 5 (29.07 - 30.07.2022).


Tydzień 1 (01.07 - 07.07.2022)


01.lip -1,5 mag.

Początek na 10 st. - 03:22:38 10° S

Górowanie - 03:25:14 20° SE

Koniec / wejście w cień - 03:27:48 10° E


02.lip -1,7 mag.

Początek na 10 st. - 02:35:34 11° S

Górowanie - 02:37:15 15° SE

Koniec / wejście w cień - 02:39:16 10° ESE


03.lip -1,4 mag.

Początek na 10 st. - 01:48:56 10° SE

Górowanie - 01:49:18 11° SE

Koniec / wejście w cień - 01:50:01 10° SE


04.lip -2,5 mag.

Początek na 10 st. - 02:35:08 15° SSW

Górowanie - 02:37:13 26° SSE

Koniec / wejście w cień - 02:40:05 10° E


05.lip -2,2 mag.

Początek na 10 st. - 01:48:23 18° SSE

Górowanie - 01:49:09 20° SSE

Koniec / wejście w cień - 01:51:40 10° E


05.lip -3,4 mag.

Początek na 10 st. - 03:22:10 10° WSW

Górowanie - 03:25:25 48° SSE

Koniec / wejście w cień - 03:28:41 10° E


06.lip -1,7 mag.

Początek na 10 st. - 01:01:34 14° SE

Górowanie - 01:01:34 14° SE

Koniec / wejście w cień - 01:03:01 10° ESE


06.lip -3,2 mag.

Początek na 10 st. - 02:34:27 13° SW

Górowanie - 02:37:14 40° SSE

Koniec / wejście w cień - 02:40:26 10° E


07.lip -2,9 mag.

Początek na 10 st. - 01:47:34 22° SSW

Górowanie - 01:49:04 32° SSE

Koniec / wejście w cień - 01:52:07 10° E


07.lip -3,6 mag.

Początek na 10 st. - 03:22:13 10° WSW

Górowanie - 03:25:31 57° S

Koniec / wejście w cień - 03:28:50 10° E


Tydzień 2 (08.07 - 14.07.2022)


08.lip -2,7 mag.

Początek na 10 st. - 01:00:34 25° SSE

Górowanie - 01:00:54 25° SSE

Koniec / wejście w cień - 01:03:45 10° E


08.lip -3,6 mag.

Początek na 10 st. - 02:33:59 10° WSW

Górowanie - 02:37:17 53° S

Koniec / wejście w cień - 02:40:35 10° E


09.lip -2,1 mag.

Początek na 10 st. - 00:13:28 18° SE

Górowanie - 00:13:28 18° SE

Koniec / wejście w cień - 00:15:14 10° E


09.lip -3,5 mag.

Początek na 10 st. - 01:46:19 14° WSW

Górowanie - 01:49:01 47° SSE

Koniec / wejście w cień - 01:52:17 10° E


09.lip -3,6 mag.

Początek na 10 st. - 03:22:16 10° W

Górowanie - 03:25:34 53° S

Koniec / wejście w cień - 03:28:51 10° ESE


09.lip -1,5 mag.

Początek na 10 st. - 23:26:07 11° ESE

Górowanie - 23:26:07 11° ESE

Koniec / wejście w cień - 23:26:28 10° ESE


10.lip -3,3 mag.

Początek na 10 st. - 00:58:58 21° SW

Górowanie - 01:00:47 39° SSE

Koniec / wejście w cień - 01:03:57 10° E


10.lip -3,7 mag.

Początek na 10 st. - 02:33:58 10° W

Górowanie - 02:37:17 57° S

Koniec / wejście w cień - 02:40:36 10° ESE


11.lip -3 mag.

Początek na 10 st. - 00:11:04 21° SSW

Górowanie - 00:12:33 31° SSE

Koniec / wejście w cień - 00:15:34 10° E


11.lip -3,7 mag.

Początek na 10 st. - 01:45:41 10° WSW

Górowanie - 01:48:59 56° S

Koniec / wejście w cień - 01:52:18 10° E


11.lip -3,3 mag.

Początek na 10 st. - 03:22:19 10° W

Górowanie - 03:25:30 41° SSW

Koniec / wejście w cień - 03:28:41 10° SE


11.lip -2,7 mag.

Początek na 10 st. - 23:21:33 10° SSW

Górowanie - 23:24:20 24° SSE

Koniec / wejście w cień - 23:27:07 10° E


12.lip -3,7 mag.

Początek na 10 st. - 00:57:24 10° WSW

Górowanie - 01:00:40 52° S

Koniec / wejście w cień - 01:03:58 10° E


12.lip -3,6 mag.

Początek na 10 st. - 02:33:57 10° W

Górowanie - 02:37:12 48° SSW

Koniec / wejście w cień - 02:40:28 10° ESE


12.lip -2,3 mag.

Początek na 10 st. - 22:33:44 10° SSW

Górowanie - 22:36:07 18° SSE

Koniec / wejście w cień - 22:38:30 10° ESE


13.lip -3,5 mag.

Początek na 10 st. - 00:09:08 10° WSW

Górowanie - 00:12:21 46° SSE

Koniec / wejście w cień - 00:15:36 10° E


13.lip -3,7 mag.

Początek na 10 st. - 01:45:35 10° W

Górowanie - 01:48:53 54° S

Koniec / wejście w cień - 01:52:11 10° ESE


13.lip -2,8 mag.

Początek na 10 st. - 03:22:23 10° W

Górowanie - 03:25:16 26° SSW

Koniec / wejście w cień - 03:28:09 10° SSE


13.lip -3,3 mag.

Początek na 10 st. - 23:20:54 10° SW

Górowanie - 23:24:03 38° SSE

Koniec / wejście w cień - 23:27:12 10° E


14.lip -3,8 mag.

Początek na 10 st. - 00:57:14 10° W

Górowanie - 01:00:32 57° S

Koniec / wejście w cień - 01:03:51 10° ESE


14.lip -3,1 mag.

Początek na 10 st. - 02:33:55 10° W

Górowanie - 02:37:00 34° SSW

Koniec / wejście w cień - 02:40:05 10° SE


14.lip -3 mag.

Początek na 10 st. - 22:32:45 10° SW

Górowanie - 22:35:45 30° SSE

Koniec / wejście w cień - 22:38:45 10° E


Tydzień 3 (15.07 - 21.07.2022)


15.lip -3,8 mag.

Początek na 10 st. - 00:08:52 10° WSW

Górowanie - 00:12:10 56° S

Koniec / wejście w cień - 00:15:29 10° E


15.lip -3,4 mag.

Początek na 10 st. - 01:45:30 10° W

Górowanie - 01:48:41 42° SSW

Koniec / wejście w cień - 01:51:52 10° SE


15.lip -2,1 mag.

Początek na 10 st. - 03:22:47 10° WSW

Górowanie - 03:24:51 15° SW

Koniec / wejście w cień - 03:26:54 10° S


15.lip -3,7 mag.

Początek na 10 st. - 23:20:31 10° WSW

Górowanie - 23:23:48 52° S

Koniec / wejście w cień - 23:27:04 10° E


16.lip -3,6 mag.

Początek na 10 st. - 00:57:04 10° W

Górowanie - 01:00:20 49° S

Koniec / wejście w cień - 01:03:36 10° ESE


16.lip -2,5 mag.

Początek na 10 st. - 02:34:01 10° W

Górowanie - 02:36:37 21° SSW

Koniec / wejście w cień - 02:39:13 10° SSE


16.lip -3,5 mag.

Początek na 10 st. - 22:32:12 10° WSW

Górowanie - 22:35:25 45° SSE

Koniec / wejście w cień - 22:38:38 10° E


17.lip -3,7 mag.

Początek na 10 st. - 00:08:38 10° W

Górowanie - 00:11:56 54° S

Koniec / wejście w cień - 00:15:14 10° ESE


17.lip -2,8 mag.

Początek na 10 st. - 01:45:25 10° W

Górowanie - 01:48:20 27° SSW

Koniec / wejście w cień - 01:48:23 27° SSW


17.lip -3,7 mag.

Początek na 10 st. - 23:20:13 10° W

Górowanie - 23:23:31 57° S

Koniec / wejście w cień - 23:26:50 10° ESE


18.lip -3,2 mag.

Początek na 10 st. - 00:56:53 10° W

Górowanie - 00:59:59 35° SSW

Koniec / wejście w cień - 01:00:20 34° S


18.lip -3,7 mag.

Początek na 10 st. - 22:31:48 10° WSW

Górowanie - 22:35:05 55° S

Koniec / wejście w cień - 22:38:23 10° E


19.lip -3,4 mag.

Początek na 10 st. - 00:08:23 10° W

Górowanie - 00:11:36 43° SSW

Koniec / wejście w cień - 00:12:48 29° SE


19.lip -1,2 mag.

Początek na 10 st. - 01:45:37 10° WSW

Górowanie - 01:45:38 10° WSW

Koniec / wejście w cień - 01:45:38 10° WSW


19.lip -3,6 mag.

Początek na 10 st. - 23:19:54 10° W

Górowanie - 23:23:10 50° S

Koniec / wejście w cień - 23:25:28 17° ESE


20.lip -2 mag.

Początek na 10 st. - 00:56:49 10° W

Górowanie - 00:58:19 18° WSW

Koniec / wejście w cień - 00:58:19 18° WSW


20.lip -3,6 mag.

Początek na 10 st. - 22:31:25 10° W

Górowanie - 22:34:42 55° S

Koniec / wejście w cień - 22:38:00 10° ESE


21.lip -2,8 mag.

Początek na 10 st. - 00:08:10 10° W

Górowanie - 00:11:06 28° SSW

Koniec / wejście w cień - 00:11:06 28° SSW


21.lip -3,6 mag.

Początek na 10 st. - 21:42:56 10° W

Górowanie - 21:46:14 57° S

Koniec / wejście w cień - 21:49:32 10° E


21.lip -3,1 mag.

Początek na 10 st. - 23:19:34 10° W

Górowanie - 23:22:42 36° SSW

Koniec / wejście w cień - 23:23:56 26° SSE


Tydzień 4 (22.07 - 28.07.2022)


22.lip -3,3 mag.

Początek na 10 st. - 22:31:01 10° W

Górowanie - 22:34:14 44° SSW

Koniec / wejście w cień - 22:36:50 14° SE


23.lip -1,8 mag.

Początek na 10 st. - 00:08:11 10° WSW

Górowanie - 00:09:41 16° SW

Koniec / wejście w cień - 00:09:41 16° SW


23.lip -3,5 mag.

Początek na 10 st. - 21:42:28 10° W

Górowanie - 21:45:44 51° S

Koniec / wejście w cień - 21:49:00 10° ESE


23.lip -2,4 mag.

Początek na 10 st. - 23:19:20 10° W

Górowanie - 23:22:03 23° SSW

Koniec / wejście w cień - 23:22:36 22° SSW


24.lip -2,7 mag.

Początek na 10 st. - 22:30:39 10° W

Górowanie - 22:33:36 29° SSW

Koniec / wejście w cień - 22:35:32 17° SSE


25.lip -3 mag.

Początek na 10 st. - 21:41:59 10° W

Górowanie - 21:45:08 37° SSW

Koniec / wejście w cień - 21:48:15 10° SE


25.lip -1,5 mag.

Początek na 10 st. - 23:19:38 10° WSW

Górowanie - 23:21:12 13° SW

Koniec / wejście w cień - 23:21:22 13° SW


26.lip -1,8 mag.

Początek na 10 st. - 22:30:28 10° WSW

Górowanie - 22:32:48 18° SSW

Koniec / wejście w cień - 22:34:21 13° S


27.lip -2,2 mag.

Początek na 10 st. - 21:41:36 10° W

Górowanie - 21:44:20 24° SSW

Koniec / wejście w cień - 21:47:06 10° SSE


28.lip -1,7 mag.

Początek na 10 st. - 20:52:51 10° W

Górowanie - 20:55:50 31° SSW

Koniec / wejście w cień - 20:58:49 10° SE


Tydzień 5 (29.07 - 30.07.2022)


29.lip -1,4 mag.

Początek na 10 st. - 21:41:38 10° WSW

Górowanie - 21:43:22 13° SW

Koniec / wejście w cień - 21:45:06 10° S


30.lip -1,5 mag.

Początek na 10 st. - 20:52:28 10° WSW

Górowanie - 20:54:54 19° SW

Koniec / wejście w cień - 20:57:19 10° SSE


Podane koordynaty będą się zawsze nieznacznie różnić w zależności od dokładnej lokalizacji obserwatora i nie dotyczą jednakowo wszystkich regionów Polski - różnice te nie są jednak znaczne i ograniczają się do kilkunastu-kilkudziesięciu sekund. Bardziej natomiast uwidaczniać się będą różnice w wysokości ISS nad horyzontem rzutujące jednocześnie na jasność maksymalną Stacji w konkretnym przelocie. Wraz z bardziej południową szerokością geograficzną rosnąć o odpowiednią ilość stopni będzie elewacja ISS jednocześnie z nieco wyższą od podanych wyżej jasności (przeważnie ujemnych) wyrażonych w magnitudo. Aby ustalić czasy dla swojej lokalizacji można posiłkować się poprzez Heavens Above lub choćby wspomniane wyżej aplikacje mogące dzięki sygnałowi GPS z urządzenia mobilnego obliczyć czasy przelotów maksymalnie dokładnie na ile będzie na to pozwalała precyzja samego urządzenia.

Sortowanie podanych przelotów według: data i jasność maksymalna wyrażona w mag., godzina początku przelotu lub momentu, od którego ISS stanie się oświetlona (przy przelotach porannych), elewacja wyrażona w stopniach nad horyzontem i azymut, następnie maksimum, również z elewacją i azymutem, na końcu moment zakończenia widoczności przelotu, elewacja i azymut.

  f    t    yt   Bądź na bieżąco z tekstami, zapowiedziami, alarmami zorzowymi i wiele więcej - dołącz do stałych czytelników bloga na Facebookuobserwuj blog na Twitterzesubskrybuj materiały na kanale YouTube lub zapisz się do Newslettera.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Zainteresował Ciebie wpis? Masz własne spostrzeżenia? Chcesz dołączyć do dyskusji lub rozpocząć nową? Śmiało! :-)
Jak możesz zostawić komentarz? - Instrukcja
Pamiętaj o Polityce komentarzy

W komentarzach możesz stosować podstawowe tagi HTML w znacznikach <> jak b, i, a href="link"