Widoczność ISS (styczeń - luty 2024)

Przed polskimi obserwatorami pierwszy w 2024 roku okres widoczności Międzynarodowej Stacji Kosmicznej o porze wieczornej - choć obecnie z racji na wciąż szybkie zachody Słońca można by rzec wręcz o widoczności popołudniowej. Na dobry początek będzie to około 30 okazji na pierwsze w tym roku obserwacje przelotów ISS o dogodnych godzinach, choć pewnie niezbyt często w dogodnej pogodzie, jaka w obecnym okresie nie daje na ogół zbyt wielu sposobności oddawania się obserwacjom nocnego nieba - dziennego zresztą też.

Podczas rozpoczynającego się okresu widoczności Międzynarodowa Stacja Kosmiczna ukaże się naszym oczom blisko 30 razy - nieco więcej w województwach południowych, a stanie się to na przestrzeni najbliższych dwóch i pół tygodnia w okresie od 16 stycznia do 3 lutego. Podczas najefektowniejszych przelotów ISS będzie osiągać blask -3,5 mag., będąc widoczną nad horyzontem przez blisko 7 minut.

Przypominam jak za każdym razem, aby z początkiem obserwacji odwrócić się twarzą ku niebu zachodniemu, na którym to stacja ISS zacznie się uwidaczniać w postaci niezbyt jeszcze jasnego obiektu. Z każdą kolejną minutą blask stacji będzie ulegał wzrostowi tak jej elewacja nad horyzontem, aż do momentu kulminacji, gdzie następuje maksimum jasności w danym przelocie. Przy przelotach o długim czasie trwania (zazwyczaj tych pierwszych w danym wieczorze) ISS możemy śledzić po niebo wschodnie, nad którym wejdzie ona w strefę nocy orbitalnej i zgaśnie na naszych oczach, ale kiedy będzie to już drugi czy kolejny przelot tego samego wieczoru pamiętajmy, że czas widoczności stacji będzie znacznie krótszy, niekiedy rzędu kilkunastu sekund i ISS często będzie gasnąć zanim osiągnie niebo południowe, będąc widoczną tylko na zachodniej części nieba (lub tylko do południowej).


POTENCJALNE DODATKI

O ile nie dojdzie do obsunięć w harmonogramie lotów kosmicznych, istnieje szansa, że ten pierwszy w 2024 roku okres widoczności ISS nad Polską zostanie urozmaicony jednym lub dwoma bonusami.

Pierwszym może okazać się statek kosmiczny Crew Dragon w załogowej misji Axiom-3. Jej strat obecnie planowany jest na 17 stycznia o godz. 23:11, a dokowanie do ISS 19 stycznia o 11:15 CET. W konsekwencji przeloty ISS w dniu 18 stycznia mogą zostać wzbogacone o widoczność Dragona z czwórką załogantów (o ile start się odbędzie), a różnica w czasie widoczności między Stacją a Dragonem powinna być ograniczona do nie więcej, niż kilku minut. Podobnie rzecz się będzie miała z widocznością po odcumowaniu (które w razie startu 17.01 powinno nastąpić 30 stycznia), dobę przed planowanym w ostatni dzień stycznia wodowaniem - wówczas 30 stycznia przeloty ISS mogą potencjalnie dać okazję na widoczność Dragona w bliskiej odległości względem Stacji już po odłączeniu od niej, ale jeszcze przed deorbitacją i powrotem do ziemskiej atmosfery.

Drugim opcjonalnym dodatkiem może być widoczność towarowego statku Cygnus NG-20. Jego wystrzelenie - także na rakiecie Falcon 9R - planowane jest 29 stycznia około 18:30 CET, a połączenie z ISS 31 stycznia - stwarza to szansę na przeloty Cygnusa NG-20 w porównywalnym z ISS czasie 30 stycznia. To z kolei oznacza na wieczór 30 stycznia teoretyczną możliwość obserwacji trzech obiektów widocznych jednocześnie lub w niewiele różniącym się czasie na niemalże tej samej trajektorii na tle gwiazd: 1) ISS, 2) odcumowanego od niej załogowego Dragona oraz 3) zmierzającego ku Stacji statku Cygnus NG-20 mającego przycumować na następny dzień.

To wariant najbardziej optymistyczny i niegwarantowany, bowiem nawet jeśli oba starty nastąpią, to nie jest jeszcze pewne o której godzinie wystąpi oddokowanie Dragona po wykonaniu misji Axiom-3 - w niekorzystnym scenariuszu mogłoby ono nastąpić na przykład już po wieczornych przelotach ISS nad Polską, podczas gdy nazajutrz w ciągu dnia odbyłoby się wodowanie. Widok nieodległego względem Stacji Dragona możliwy będzie podczas obu przelotów ISS 30 stycznia tylko pod warunkiem, że statek odcumuje w ciągu dnia. Zachęcam jednak by mieć świadomość przynajmniej teoretycznej możliwości wystąpienia takiej kumulacji, jak wyżej opisana, bo nie dzieje się to często.

AKTUALIZACJA 17.01
Start misji Axiom-3 przełożony do czwartku na godz. 22:49 CET. Szansa na przeloty załogowego Dragona przesuwa się tym samym na wieczór piątkowy. Oznacza to także brak szans na 3 obiekty 30.01 jako że oddokowanie i wodowanie także przesuną się o dobę.

AKTUALIZACJA 18.01
Start rakiety Falcon 9 ze statkiem Crew Dragon do misji Axiom-3 odbył się zgodnie z planem. Dokowanie planowane jest w sobotę o godz. 11:15 CET. Szansa na przeloty w czasie zbieżnym lub porównywalnym z przelotami ISS w piątek około 18:00-18:10 CET.

AKTUALIZACJA 20.01
Crew Dragon zadokował do ISS. Oddokowanie planowane jest na 31 stycznia, a deorbitacja i wodowanie 1 lutego. W zależności od godziny odcumowania może wystąpić szansa na przeloty Dragona w nieodległej pozycji względem ISS, pod warunkiem, że procedura rozłączenia ze Stacją wystąpi przed godziną przelotu nad Polską w ostatni dzień stycznia.

AKTUALIZACJA 29.01
Start statku Cygnus NG-20 przesunięty na 30 stycznia o godz. 18:07 CET. Przechwycenie statku manipulatorem ISS planowane jest na 1 lutego około 10:15 CET, a przyłączenie do węzła cumowniczego półtorej godziny później.

AKTUALIZACJA 30.01
Start rakiety Falcon 9 ze statkiem Cygnus NG-20 pomyślny. Szansa na przelot Cygnusa w nieodległym czasie względem przelotu ISS w ostatni wieczór stycznia około 18:10 CET +/-10 minut.

AKTUALIZACJA 02.02
Na 3 lutego około godz. 12:00 CET zaplanowano oddokowanie Dragona po wykonaniu lotu Axiom-3 od Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Wodowanie spodziewane jest dopiero 4 lutego, dlatego w ostatnim przelocie ISS (3 lutego) w tym okresie widoczności pojawi się szansa na towarzyszenie Stacji załogowego Dragona w czasie nie więcej, niż kilku minut różnicy względem przelotu ISS. Niestety przelot będzie bardzo niski, ale w razie odpowiedniej pogody warto skorzystać z tej okazji nadarzającej się akurat na finałowy przelot ISS.

AKTUALIZACJA 03.02
Z uwagi na niekorzystne warunki pogodowe dla podjęcia zwodowanej kapsuły Crew Dragon w pobliżu Florydy, oddokowanie i deorbitację statku od ISS zaplanowano na nie wcześniej, niż 5 lutego. Przekreśla to tym samym szansę ujrzenia przelotów ISS z towarzyszącym jej statkiem.

Posiadacze telefonów z Androidem mogą się wspomóc w obserwacjach recenzowanymi dawniej na blogu aplikacjami ➨ ISS Detector tudzież bardziej rozbudowanym ➨ Heavens Above. Poniżej orientacyjny harmonogram dostrzegalnych przelotów z Pomorza; wszystkie godziny podane są według strefy CET (czas środkowoeuropejski) obowiązujący aktualnie w Polsce.

Przeloty ISS widoczne z Polski: styczeń - luty 2024

Przejdź od razu do:


Tydzień 1 (16 - 22.01.2024)


16.sty -0,9 mag.
Początek - 18:45:23 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 18:45:32 11° SSW
Wejście w cień / koniec - 18:45:32 11° SSW

17.sty -1,5 mag.
Początek - 17:56:51 10° S
Górowanie / kulminacja - 17:58:22 14° SSE
Wejście w cień / koniec - 17:58:22 14° SSE

18.sty -2 mag.
Początek - 18:24:18 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 18:26:17 23° S
Wejście w cień / koniec - 18:26:17 23° S

19.sty -2,5 mag.
Początek - 18:04:46 10° SSW
Górowanie / kulminacja - 18:07:13 27° SSE
Wejście w cień / koniec - 18:07:24 27° ESE

20.sty -1,3 mag.
Początek - 17:16:20 10° S
Górowanie / kulminacja - 17:19:55 13° SE
Wejście w cień / koniec - 17:21:31 10° ESE

20.sty -2,9 mag.
Początek - 18:52:33 10° SW
Górowanie / kulminacja - 18:54:40 37° SSE
Wejście w cień / koniec - 18:54:40 37° SSE

21.sty -3,1 mag.
Początek - 18:04:55 10° SW
Górowanie / kulminacja - 18:07:50 41° SSE
Wejście w cień / koniec - 18:08:55 38° ESE

21.sty -0,3 mag.
Początek - 19:40:34 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 19:41:27 11° WSW
Wejście w cień / koniec - 19:41:27 11° WSW

22.sty -3,2 mag.
Początek - 17:16:17 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 17:19:31 48° SSE
Wejście w cień / koniec - 17:22:16 39° SE

22.sty -2,2 mag.
Początek - 18:52:23 10° W
Górowanie / kulminacja - 18:54:46 34° W
Wejście w cień / koniec - 18:54:46 34° W


Tydzień 2 (23 - 29.01.2024)


23.sty -2,8 mag.
Początek - 18:04:40 10° SW
Górowanie / kulminacja - 18:08:08 38° SSE
Wejście w cień / koniec - 18:08:41 12° E

23.sty -2,8 mag.
Początek - 19:41:35 10° W
Górowanie / kulminacja - 19:42:10 44° SW
Wejście w cień / koniec - 19:42:10 44° SW

24.sty -3,4 mag.
Początek - 17:16:25 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 17:19:42 55° S
Wejście w cień / koniec - 17:22:12 28° ESE

24.sty -1 mag.
Początek - 18:53:33 10° W
Górowanie / kulminacja - 18:55:39 18° W
Wejście w cień / koniec - 18:55:39 18° W

25.sty -3,1 mag.
Początek - 18:04:54 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 18:08:08 48° SSE
Wejście w cień / koniec - 18:09:23 10° E

25.sty -3,3 mag.
Początek - 19:41:54 10° W
Górowanie / kulminacja - 19:42:11 52° S
Wejście w cień / koniec - 19:42:17 51° S

26.sty -3,3 mag.
Początek - 17:16:54 10° W
Górowanie / kulminacja - 17:19:11 56° S
Wejście w cień / koniec - 17:22:33 17° ESE

26.sty -1,6 mag.
Początek - 18:53:04 10° W
Górowanie / kulminacja - 18:55:58 25° WSW
Wejście w cień / koniec - 18:55:58 25° WSW

27.sty -2,9 mag.
Początek - 18:05:33 10° W
Górowanie / kulminacja - 18:08:45 43° SSW
Wejście w cień / koniec - 18:09:53 30° SE

27.sty -0,3 mag.
Początek - 19:42:13 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 19:42:36 10° WSW
Wejście w cień / koniec - 19:42:36 10° WSW

28.sty -3,1 mag.
Początek - 17:16:41 10° W
Górowanie / kulminacja - 17:19:58 52° S
Wejście w cień / koniec - 17:23:14 10° ESE

28.sty -1,9 mag.
Początek - 18:53:58 10° W
Górowanie / kulminacja - 18:56:44 24° SSW
Wejście w cień / koniec - 18:56:51 24° SSW

29.sty -2,3 mag.
Początek - 18:05:32 10° W
Górowanie / kulminacja - 18:08:37 34° SSW
Wejście w cień / koniec - 18:09:09 13° SE

Tydzień 3 (30.01 - 03.02.2024)


30.sty -2,7 mag.
Początek - 17:16:48 10° W
Górowanie / kulminacja - 17:19:01 45° SSW
Wejście w cień / koniec - 17:22:14 10° ESE

30.sty -1,2 mag.
Początek - 18:53:18 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 18:55:36 18° SSW
Wejście w cień / koniec - 18:57:31 12° S

31.sty -1,7 mag.
Początek - 18:07:52 10° W
Górowanie / kulminacja - 18:10:44 26° SSW
Wejście w cień / koniec - 18:12:33 10° SSE

01.lut -0,8 mag.
Początek - 17:16:17 10° WSW
Górowanie / kulminacja - 17:19:45 12° SW
Wejście w cień / koniec - 17:22:12 10° SSW

02.lut -1 mag.
Początek - 18:06:36 10° W
Górowanie / kulminacja - 18:07:06 20° SSW
Wejście w cień / koniec - 18:07:35 10° SSE

03.lut -1 mag.
Początek -  17:21:36 10° W
Górowanie / kulminacja -  17:23:06 14° SSW
Wejście w cień / koniec -  17:25:35 10° SSE


Podane koordynaty będą się zawsze nieznacznie różnić w zależności od dokładnej lokalizacji obserwatora i nie dotyczą jednakowo wszystkich regionów Polski - różnice te nie są jednak znaczne i ograniczają się do kilkunastu-kilkudziesięciu sekund. Bardziej natomiast uwidaczniać się będą różnice w wysokości ISS nad horyzontem rzutujące jednocześnie na jasność maksymalną Stacji w konkretnym przelocie. Wraz z bardziej południową szerokością geograficzną rosnąć o odpowiednią ilość stopni będzie elewacja ISS jednocześnie z nieco wyższą od podanych wyżej jasności (przeważnie ujemnych) wyrażonych w magnitudo. Aby ustalić czasy dla swojej lokalizacji można posiłkować się poprzez Heavens Above lub choćby wspomniane wyżej aplikacje mogące dzięki sygnałowi GPS z urządzenia mobilnego obliczyć czasy przelotów maksymalnie dokładnie na ile będzie na to pozwalała precyzja samego urządzenia.

Sortowanie podanych przelotów według: data i jasność maksymalna wyrażona w mag., godzina początku przelotu lub momentu, od którego ISS stanie się oświetlona (przy przelotach porannych), elewacja wyrażona w stopniach nad horyzontem i azymut, następnie maksimum, również z elewacją i azymutem, na końcu moment zakończenia widoczności przelotu, elewacja i azymut.


  f    t    yt   Bądź na bieżąco z tekstami, zapowiedziami, alarmami zorzowymi i wiele więcej - dołącz do stałych czytelników bloga na Facebookuobserwuj blog na Twitterzesubskrybuj materiały na kanale YouTube lub zapisz się do Newslettera.

Komentarze

  1. O ile pogoda pozwoli ten 30 stycznia zapowiada się bardzo ciekawie. No i jeśli Cygnus planowo wystartuje dzień wcześniej... :}

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak. I jeśli Dragon odcumuje przed przelotami a nie późnym wieczorem bliżej wodowania. Dużo tych "jeśli", ale przynajmniej w teorii możliwości są.

      Usuń

Prześlij komentarz

Zainteresował Ciebie wpis? Masz własne spostrzeżenia? Chcesz dołączyć do dyskusji lub rozpocząć nową? Śmiało! :-)
Jak możesz zostawić komentarz? - Instrukcja
Pamiętaj o Polityce komentarzy

W komentarzach możesz stosować podstawowe tagi HTML w znacznikach <> jak b, i, a href="link"